مشکلات محیط زیست ایران و روش های مقابله با آن

محیط زیست یکی از موضوع های داغ جهانی است. ضرورت بقاست که انسان را مجبور کرده روی این واژه تامل کند و آن را چون یک بحث سیاسی اجتماعی جدی در نظر بگیرد، تا با جلوگیری از برهم خوردن هارمونیک نظام طبیعت حاکم بر زمین، ناجی زمین و موجودات آن باشد. زمین، آب، هوا و انسان بازوهای به هم پیوسته حیات هستند که باید در تعادل و هارمونی نگهداشته شوند. بر هم خوردن یکی از این بازوها همه ی چارچوب فلسفه زندگی روی زمین را برهم می زند.

بحران محیط زیست که امروزه به یک مساله جدی و قابل تامل تبدیل شده، حاصل دخالت و بهره وری نامعقول انسان از طبیعت پیرامون خود می باشد. امروزه خطری زمین را تهدید می کنه که انسان سکونت گاه خود را به نابودی بکشاند. به طوری که گستردگی و اهمیت این موضوع، توجه دانشمندان را برای نجات آن برانگیخته است.

حال برای احتراز از نابودی مطلق محیط زیست، همه انسان ها باید این واقعیت مهم را دریابند که پیشرفت و توسعه الزاما روندی پایدار داشته باشد و از ثمرات آن نه تنها نسل های حاضر، که نسل های آینده نیز بهره مند شوند. توسعه مردم معاصر نباید به قیمت نابودی و اضمحلال زندگی آیندگان که برای دفاع از حقوق خود فعلا حضور ندارند، تمام شود. چرا که توسعه حق همه مردم اعم از مرد، زن، پیر و جوان و کودک است و نه تنها همه باید از ثمرات آن بهره مند شوند که باید در روند توسعه نیز مشارکت داشته باشند. پس می توان گفت توسعه پایدار یک انتخاب نیست بلکه تنها راهی است که به تمامی بشریت امکان می دهد در زندگی شرافتمندانه در این سیاره سهیم باشند.

طبق شاخص عملکرد زیست محیطی سال 2012 که از سوی دانشگاه های یِیل و کلمبیا انجام شده و 22 فاکتور محیطی چون منابع آب، آلودگی هوا، تنوع زیستی، و تغییرات آب و هوایی را مورد بررسی قرار داده بودند، ایران از میان 132 کشور مورد مطالعه، در جایگاه 114 ام قرار گرفت. پس می توان اظهار داشت بحران های زیست محیطی در ایران از اهمیت خاصی برخوردار بوده و بررسی و تجزیه و تحلیل این معضلات ضرورت دارد.

بحران کم آبی در ایران

به دلیل قرارگرفتن ایران در یکی از مناطق خشک و نیمه خشک و وجود محدودیت منابع آبی، به جز نوار شمالی کشور و بخش هایی از غرب کشور، سایر مناطق کشور همواره با محدودیت آب مواجه است و این وضعیت در بخش های مرکزی، جنوبی، جنوب شرق و جنوب غرب کشور بیشتر قابل مشاهده است. وجود دو منطقه کویری در مرکز ایران نیز به بحران آبی کشور افزوده است. از آن جا که دیگر امکان جمع آوری و احداث سدهای جدید آب در کشور وجود ندارد و تا جایی که این امکان وجود داشت در یکی دو دهه اخیر انجام شده است.

همچنین از سوی دیگر، امکان انتقال آب از مناطق پرآب کشور به مناطق خشک و کم آب نیز بیشتر از میزان فعلی امکان پذیر نبوده و امکان جابه جایی آب بین حوزه های آبی وجود ندارد. که موجب شده ایران جز کشورهای دارای بحران آبی محسوب می گردد.

اقداماتی که محدودیت منابع آب را در ایران تشدید و بحرانی کرده است عبارتند از

• برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی باعث از دست دادن غیرقابل برگشت سفره های آب زیرزمینی شده است.
• مصرف بی رویه آب به ویژه در بخش های کشاورزی و شرب.

بررسی جدیدترین تحقیقات صورت گرفته در زمینه میزان سرانه مصرف آب هر نفر در کشورهای مختلف نشان می دهد که ایران با وجود محدودیت منابع آبی با 190 لیتر مصرف آب شرب خانگی در روز یکی از بیشترین مصارف را در بین کشورهای مختلف دارد. متوسط مصرف آب خانگی در دنیا برای هر نفر در روز 150 لیتر می باشد.

یکی از چالش های مهم زیست محیطی در بحران کم آبی، مدیریت ناپایدار منابع آبی می باشد چرا که در گذشته سیستم های استحصال سنتی آب نظیر چشمه ها و قنوات و نهرهای سنتی به نوعی طراحی شده بودند که بهره برداری از منابع متناسب با توان منبع انجام می گرفت، اما امروزه بهره برداری از آب های سطحی بر اساس برنامه های بلند مدت تنظیم و اجرایی می گردد یعنی بهره برداری از آب های زیرزمینی تا میزان 80 درصد تغذیه صورت گیرد و عدم توجه به میزان کسری دریافتی هر سال و عدم اعمال سیاست صرفه جویی متناسب با کاهش دریافت سالانه منجر به وقوع کاهش سطح آب زیرزمینی، کاهش رطوبت سطحی زمین، از بین رفتن پوشش گیاهی و رشد سریع وسعت مناطق تولیدکننده گرد و غبار و … می گردد.

بحران خشکسالی بلندمدت ایران

ایران در منطقه ای قرار دارد که متوسط بارش سالانه آن تا قبل از خشکسالی اخیر به حدود ۲۵۰ میلی متر در سال می رسید ولی در حال حاضر میزان متوسط بارندگی ایران در حد ۲۳۶ میلی متر گزارش شده است که این میزان تقریبا یک سوم میانگین جهانی (۸۶۰ میلی متر) و ۳۵ درصد متوسط بارندگی آسیا (۷۳۲ میلی متر) و نیز پتانسیل میزان تبخیر آن حدود سه برابر میانگین جهانی می باشد.

بر این اساس کل دریافت سالانه بر اساس متوسط بلندمدت با احتساب آمار ۲۰ سال اخیر، به میزان ۴۳۰ میلیارد مترمکعب رسیده است. بررسی آمار ۴۵ ساله نشان می دهد که در یک دوره خشکسالی حاد در دهه 40 حجم بارش کشور در یک سال به کمتر از ۲۰۰ میلیارد مترمکعب تنزل پیدا کرده است در حالی که در یک ترسالی در دهه ۵۰ کل دریافت بارش به حدود ۵۸۰ میلیارد متر مکعب نیز رسیده است.

تناوب ترسالی و خشکسالی در ایران یک پدیده کاملا طبیعی و از خصوصیات اقلیم این منطقه می باشد. متاسفانه در ۲۳ سال اخیر میزان دریافت بارش سالانه در کشور به شدت کاهش پیدا کرده است به طوری که در پانزده سال اخیر دریافت کل بارش تقریبا در حد سطح متوسط بوده است. متاسفانه در بین پانزده سال آبی اخیر هشت سال کشور کم تر از متوسط بلند مدت بارش دریافت کرده است و در هفت سال بقیه هم میزان بارش در اغلب سال ها افزایش چشم گیری بالاتر از سطح متوسط نداشته است. طبیعی است که این میزان کاهش در طول یک بازه بلند مدت، بر شرایط زمینی اثرات مستقیم و غیرمستقیم داشته که به عنوان بحران زیست محیطی همواره در کمین ایران خواهد بود.

بحران افزایش فشار بر منابع طبیعی ایران

همان طور که اشاره شد، یکی از اثرات مشخص کاهش میزان بارش و عدم تغذیه مناسب ذخایر آبی، کاهش تدریجی پوشش گیاهی و افزایش فقر مراتع است. متاسفانه در شرایط کم آبی و کاهش بارش ها نه تنها پوشش گیاهی در عرصه های منابع طبیعی رو به کاهش می رود، بلکه به دلیل عدم اعمال برنامه های کاهش برداشت و ثابت ماندن میزان استفاده از منابع به خصوص آب و پوشش گیاهی مراتع و حتی افزایش مصرف به دلیل افزایش تقاضای ناشی از افزایش جمعیت، مهاجرت روستاییان و تغییر الگوی مصرف، فشار بر منابع طبیعی به شدت افزایش پیدا می کند. این فشار چند برابر به منابع طبیعی که متاسفانه امروز در اغلب نقاط کشور شاهد آن هستیم، موجب از دست رفتن سریع پوشش گیاهی زمین، به هم خوردگی خاک سطحی و تولید توفان های گرد و غبار و آلودگی های زیست محیطی می گردد.

بحران مدیریت ناپایدار و نامتناسب کشاورزی در ایران

ثبات خشکسالی های نزدیک به دو دهه اخیر، ضرورتی را ایجاب می کند تا متناسب با اتفاقات افتاده و شرایط پیش روی نحوه مدیریت کشاورزی مورد توجه برنامه ریزان بخش کشاورزی قرار گیرد. متاسفانه در سال های مواجهه با بحران های کم آبی و خشکسالی های مستمر، نه تنها شاهد تغییری در الگوهای کشت و تغییر جهت سیاست های مصرف آب در کشاورزی نبوده ایم بلکه آمارها حکایت از افزایش شدید سطح زیر کشت در برخی از حوضه های بحرانی کشور نیز دارد.

در چنین شرایطی عدم توجه به این امر حیاتی که متاسفانه مورد غفلت قرار گرفته است باعث شده که کشور به دلیل کاهش منابع آب در پشت سدها، افت سطح آب زیرزمینی و خشک شدن بسیاری از چاه ها دچار بحران رهاسازی زمین های کشاورزی آبی شویم و به سمت کشاورزی دیمی حرکت کنیم.

خطر کشاورزی در ایران

10 درصد تولید ناخالص داخلی ایران حاصل فعالیت بخش کشاورزی است که نزدیک به یک چهارم نیروی کار ایران را نیز در استخدام خود دارد. همچنین بخش کشاورزی از امنیت غذایی ملی نیز پشتیبانی می کند. در واقع با راهبردی دوگانه برای پیشبرد خودکفایی در تولید محصولات اساسی از طریق افزایش همزمان عرضه و تقاضا اقدام به اختصاص یارانه ای مساوی به تولیدکننده و مصرف کننده کرده است.

با این حال اکنون امنیت غذایی ایران در خطر است زیرا بخش کشاورزی با اختصاص 92 درصد از کل مصرف آب کشور به خود، تنها در حدود 66 درصد نیاز غذایی جمعیت ایران را تولید می کند. تشدید تنش آبی خطر کاهش بیشتر تولید بخش کشاورزی را در پی خواهد داشت که به نوبه خود منجر به افزایش هزینه واردات و وخیم تر کردن شرایط مالی کشور می شود.

تغییرات آب و هوای جهانی

روند تغییرات آب و هوای جهانی یکی از چالش های زیست محیطی است که می تواند بر بحران‎ های زیست محیطی ایران بیفزاید. بر همین اساس سازمان حفاظت از محیط زیست ایران اعلام کرده است که تغییرات دما امکان برخورداری از آب پاک به ویژه در مناطق روستایی را کاهش خواهد داد و بنابراین باعث گسترش بیماری های انتقالی از راه آب خواهد شد.

طبق تحلیلی که از سوی کشور هلند منتشر شده است تغییرات آب و هوا می تواند تا سال های 2050 حدود 17 درصد از مجموع منابع آب های تجدیدشونده ایران را کاهش دهد و در آن زمان میزان نیاز سالانه آب ایران بیش از 40 درصد فراتر از حجم منابع تجدیدشونده آب این کشور خواهد بود.

بحران آلودگی محیط زیست ایران

مساله آلودگی یکی از مهم ترین مسایل امروزه تمدن بشر به شمار می رود. آلودگی برای افراد مختلف مفهوم و معنی متفاوتی دارد برای مردم عادی ممکن است تحریک چشم ناشی از یک گاز یا آب آلوده را آلودگی به حساب آورند یا برای کشاورز عاملی که به گیاهان یا حیواناتش آسیب می رساند آلودگی محسوب می گردد.

تعریف جامع و کامل آلودگی محیط زیست بیان کننده وجود یک یا چند ماده آلوده کننده در محیط زیست به مقدار و مدتی که کیفیت یا چرخه طبیعی را برای انسان، حیوان و گیاه تغییر دهد به بیان ساده تر، هرگاه ماده یا مواد بیگانه با غلظتی خاص وارد عناصر محیطی شوند و تعادل طبیعی آن ها را بر هم زنند نشان دهنده آلودگی است.

سه عامل مهم در طبیعت وجود دارد که می تواند آثار تخریبی روی محیط زیست ایجاد کند آلودگی هوا، آلودگی آب و آلودگی خاک.

از جمله آلودگی های محیطی که اثرات پیدا و پنهان زیادی برجسم و روان شهروندان دارد آلودگی هوا است. طبق گفته سازمان بهداشت جهانی سه شهر از پنج شهر نخست در فهرست آلوده ترین شهرهای جهان ( اهواز، کرمانشاه و سنندج ) در ایران قرار دارند که میزان آلودگی هوا در این شهرها چهار تا هفت برابر سطح قابل قبول سازمان بهداشت جهانی می باشد. ایران به سبب کیفیت نامطلوب هوا از میان 91 کشور مورد بررسی در جایگاه 86 ام قرار گرفته است. آلودگی هوا تنها در تهران منجر به مرگ سالانه بیش از 5500 نفر بر اثر بیماری های قلبی عروقی و تنفسی می شود.

بحران هزینه های زیست محیطی ایران

میزان خسارات ناشی از بحران آب، بیابان زایی، و آلودگی می تواند در بلند مدت منجر به ایجاد مشکلات تضعیف کننده ای برای اقتصاد کشور شود. طبق برآورد بانک جهانی هزینه سالانه تخریب محیط زیست در ایران هم اکنون نیز به میزان هولناک 5 تا 10 درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است. در مقایسه به بیان اداره حسابرسی دولت آمریکا تحریم های طاقت فرسای واشنگتن و جامعه بین المللی در سال 2012 تنها توانستند 4/1 درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را کاهش دهند .

کندوکاش بحران های زیست محیطی در ایران نشان داد که این بحران ها خود ریشه یک چالش زیست محیطی بسیار مهم دیگری تحت عنوان توفان های گرد و غبارمی باشد. نکته قابل توجه افزایش شدید تعداد وقوع روزهای گرد و غباری و شدت توفان های گرد و غبار در دهه اخیر است که فراوانی وقوع آن ها در ۵۰ سال اخیر به شدت افزایش یافته به نحوی که در ایران طوفان های گرد و غباری تنها در طول ۳ سال اخیر ۱۰ برابر شده است.

از بین رفتن منابع زیست انسانی در مناطق تحت تاثیر، مهاجرت جوامع روستایی و شهری، افزایش میزان خسارات و حوادث جاده ای و بروز اختلال در شبکه حمل و نقل، افزایش آلودگی های زیست محیطی در شهرها و گسترش شیوع بیماری های قلبی تنفسی و نیز بیماری های چشمی تنها بخشی از پیامدهای مخرب این پدیده است که سلامت جوامع زیست انسانی را مورد تهدید قرار داده است. از طرفی تخریب خاک و افت حاصلخیزی اراضی در مناطق برداشت و متاثر از این پدیده، عامل بروز تخریب سرزمین، فقر پوشش گیاهی خاک و در نتیجه بیابان زایی است.

در ادامه به بیان دیگر مشکلات زیست محیطی ایران می پردازیم

صنایع قدیمی خودروسازی ایران

به دلیل استفاده از تکنولوژی قدیمی و عدم ارتباط با دنیای جدید آلوده کننده ترین و پرمصرف ترین خودروها را تحویل مشتـری ایرانی خود می دهند و سالیانه میلیون ها تن مواد آلاینده، سرب و کربن به هوا می فرستند، میلیون ها لیتر بنزین و گازوییل اضافی هدر می رود و ضرر مالی و جانی بسیاری را وارد می آورد. لازمه تحقق سیاست های ابلاغی رهبر انقلاب در خصوص محیط زیست پایان دادن به وضعیت نامطلوب کنونی در صنعت خودروسازی است.

ماده آزبست

آزبست یک ماده خطرناک و سرطانز است. هنوز در لنت ترمز خودروها و سقف ساختمان ها از این ماده استفاده می شود.

پالایشگاه های تصفیه نفت

پالایشگاه های تصفیه نفت به دلیل استفاده از تکنولوژی چند دهه پیش یکی از عوامل آلوده کننده هوا و بارش باران های اسیدی در برخی استان ها هستند که بدون نوسازی آن ها نمی توان به اصلاح وضعیت محیط زیست امید داشت.

دفع زباله های بیمارستانی

اکثر بیمارستان ها و مراکز درمانی فاقد سیستم دفع بهداشتی و بازیافت زباله و جمع آوری و تصفیه فاضلاب بیمارستانی هستند.

دفع ناکارآمد زباله ها

در اغلب شهرها دفن یا سوزاندن زباله ها به روش قدیمی صورت می گیرد.

مشکلات تصفیه فاضلاب ها

مناطق ویژه و شهرک های صنعتی فاقد سیستم جمع آوری، انتقال و تصفیه فاضلاب ها هستند.

راه کارهای مدیریتی و اجرایی

برای عبور از چالش های زیست محیطی و پیشبرد توسعه پایدار، ایجاد مدیریت واحد و یکپارچه از طریق اجماع دولت، بهزیستی، سازمان منابع طبیعی، سازمان محیط زیست، شهرداری و تمامی ارگان های ذیربط ضروری است. این مشارکت با بهره گیری از قوانین سازمان ملل و تجارب کلان شهر های جهانی می تواند گامی موثر در راستای حل معضلات و بحران های زیست محیطی باشد. در این پیرامون راه کارهای زیر پیشنهاد می شود.

راه کارهای مدیریتی بحران محیط زیست

• توسعه روش های نوین آبیاری کم مصرف
• توجه به سیاست واردات آب مجازی و جلوگیری از صادرات آب مجازی با اصلاح الگوی های کشت
• نظارت مستمر بر میزان آب قابل تخصیص به کشاورزی در هر دشت و تدوین برنامه نظارت فصلی براساس برنامه های مدیریت مصرف
• آموزش و فرهنگ سازی به منظور افزایش سطح آگاهی مردم و مشارکت مستقیم مردم در مدیریت منابع آب
• توسعه اجرای طرح های آبخیزداری در آبخیزهای بالادست به منظور استحصال آب و افزایش ظرفیت نگهداری آب در زمین و کسر سهم تبخیر در حوضه میانی و پایین دست
• اجرای طرح های آب خوان داری و سدهای زیرزمینی برای نگه داشت آب در پروفیل خاک
• استفاده از روش های نوین حفظ رطوبت در پروفیل خاک سطحی و استفاده از آن در ایجاد باغات دیم
• تدوین روش های علمی مدیریت دام در مرتع
• تعیین میزان واقعی آلاینده های هوا و مقایسه کیفیت هوا با شرایط استاندارد و اطلاع رسانی ساده و صحیح به مردم
• وضع قوانین احتیاطی و پیشگیرانه در مواردی که آلودگی فراتر از حد استاندارد است

راه کارهای اجرایی رفع بحران محیط زیست

• طرح های اجرایی مدیریت آب در فصول بارش برای افزایش رطوبت زمین و ایجاد پوشش گیاهی
• تنظیم مدیریت چرای متناسب با وضعیت هر سال آبی برای حفظ رطوبت و پوشش های گیاهی
• استفاده از مالچ های مختلف در تثبیت موقت زمین در فصول مرطوب
• نهال کاری و کشت گیاهان مقاوم به گرما و باد با استفاده از توان جوامع محلی
• تهیه طرح های مشارکتی در قالب بیابان زدایی اقتصادی جهت استفاده از توان و سرمایه بخش خصوصی و جوامع محلی در اجرای طرح های مقابله با بیابان زایی و بیابان زدایی
• جایگزینی سوخت های فسیلی با سوخت های طبیعی و پاک
• افزایش فضای سبز سطح شهری، پارک های جنگلی و پوشش گیاهی سبز در حومه شهر

مدارک لازم جهت ثبت شرکت تاسیساتی

انواع شرکت های تاسیساتی

تاسیسات از مشاغلی است که مجموعه وسیعی از زیرشاخه های شغلی را در بر می گیرد که به طور خلاصه و دسته بندی شده می توان به موارد ذیل اشاره نمود

• تاسیسات بهداشتی
• تاسیسات حرارتی
• تاسیسات برودتی
• تاسیسات آتش نشانی
• تاسیسات تفریحی
• تاسیسات نیروگاه
• تاسیسات پتروشیمی

اهداف شرکت های تاسیساتی

شرکت های تاسیساتی با هدف تامین آسایش و رفاه مردم، تلاش خود را در زمینه های تاسیسات انجام می دهند. این شرکت ها متولی اجرای بسیاری از پروژه های تاسیساتی نظیر فعالیت در زمینه شبکه گازرسانی شهری، سیستم های سردکننده ساختمان و تاسیسات گرمایشی، تاسیسات و تجهیزات ساختمان ( آب، گاز ، برق و فاضلاب ) انتقال زباله، تاسیسات و تجهیزات تصفیه خانه های آب و فاضلاب کوچک، وسایل انتقال ( آسانسور، پله برقی ) ، تاسیسات مکانیکی و هیدرو مکانیکی سدها و ... می باشند و اغلب در یکی از حوزه های نام برده فعالیت می کنند.

تاسیسات مکانیکی به دو دسته ساختمانی و صنعتی تقسیم بندی می شود. بنابراین با توجه به بازار کار خوبی که تاسیسات در ایران دارد به خصوص در کارگاه های صنعتی، کارگاه های ساختمان سازی و کارخانجات صنعتی بیش تر افراد فعالیت خود را در این زمینه آغاز می کنند و حتی از ابتدا رشته خود را نیز در این زمینه تحصیل می کنند.

کسانی که در شغل شرکت پیمانکاری تاسیساتی مشغول به کار هستند باید از نیروی بدنی بالایی برخوردار باشند زیرا این شغل نیازمند انرژی بسیار زیادی بوده و با خطراتی همچون سقوط، برق و گاز گرفتگی و غیره روبرو است. برای ثبت شرکت تاسیساتی ابتدا باید بدانید در دنیای امروزی، تاسیسات نقش بسیار موثری در آسایش زندگی روزمره افراد دارد.

شما می توانید شرکت خود را در قالب شرکت سهامی خاص و یا با مسئولیت محدود به ثبت برسانید. بد نیست این نکته را بدانید شرکت های سهامی خاص نسبت به شرکت هایی با مسئولیت محدود دارای اعتبار بیشتری بوده و اغلب برای افرادی که امور تولیدی، بازرگانی، عمرانی، شرکت های بیمه و غیره انجام می دهند مفید است. همچنین از لحاظ اعتباری برای اخذ تسهیلات بانکی، اخذ نمایندگی معتبر و یا شرکت در مناقصات و مزایدات سطح بالا، مناسب می باشد.

در ادامه به توضیحات مختصری راجع این شرکت ها، شرایط و مدارک لازم جهت ثبت هر یک از آن ها می پردازیم.

• شرکت سهامی خاص

شرکتی است بازرگانی که تمام سرمایه آن منحصرا توسط مؤسسین تامین گردیده و سرمایه آن به سهام تقسیم شده است و مسئولیت صاحبان سهام، محدود به مبلغ اسمی آن ها می باشد.

• شرایط ثبت شرکت سهامی خاص

  • حداقل تعداد سهام داران جهت ثبت یک شرکت سهامی خاص 3 نفر و حداکثر بدون محدودیت می باشد.
  • حداقل سرمایه جهت ثبت یک شرکت سهامی خاص یک میلیون ریال برابر با یکصد هزار تومان می باشد.
  • در شروع تاسیس حداقل 35% سرمایه به صورت نقدی باید به حساب شرکت تودیع شود.
  • در صورت سرمایه غیر نقدی باید به تفکیک تقویم و در اظهارنامه منعکس گردد.

• مدارک مورد نیاز برای ثبت شرکت سهامی خاص

  • اظهارنامه شرکت سهامی خاص که توسط اداره ثبت شرکت ها به صورت فرم چاپ شده است. (2 نسخه)
  • اساسنامه شرکت سهامی خاص که توسط مؤسسین تهیه شده است (2 جلد)
  • صورت جلسه مجمع عمومی مؤسسین (2 برگ)
  • صورت جلسه هیأت مدیره با امضای مدیران منتخب (2 نسخه)
  • فتوکپی شناسنامه کلیه سهامداران و بازرسان
  • ارائه گواهی پرداخت حداقل 35% سرمایه شرکت از بانکی که حساب شرکت در آغاز تأسیس درآن جا افتتاح شده است.
  • ارائه مجوز در صورت نیاز
  • ارائه تقویم نامه کارشناس رسمی دادگستری در صورتی که آورنده سرمایه شرکت اموال غیر نقدی ( منقول یا غیر منقول ) را معرفی کرده باشد.
  • ارائه اصل سند مالکیت در صورتی که اموال غیر منقول جهت سرمایه شرکت معرفی شده باشد.
  • انتقال مال غیرمنقول به نام شرکت

• شرکت با مسئولیت محدود

شرکت با مسئولیت محدود، شرکت دوستانه و خانوادگی است که اغلب بین افرادی که با هم دوست و روابط مالی دارند تشکیل می شود.
ماده 94 قانون تجارت، شرکت بامسئولیت را چنین تعریف کرده است
" شرکت با مسئولیت محدود، شرکتی است که بین دو یا چند نفر برای امور تجاری تشکیل شده و هر یک از شرکاء بدون اینکه سرمایه به سهام یا قطعات سهام تقسیم شده باشد فقط تا میزان سرمایه خود مسئول قروض و تعهدات شرکت است  "

• شرایط ثبت شرکت با مسئولیت محدود

  • حداقل تعداد شرکا، 2 نفر باشد.
  • در قانون تجارت، برای میزان سرمایه شرکت با مسئولت محدود هیچ مبلغی تعیین نشده است. با این حال به صورت عرفی حداقل سرمایه اسمی مبلغ یک میلیون ریال می باشد. ( این سرمایه پرداخت نمی شود و اسمی می باشد )
  • حداقل تعداد مدیران، یک نفر می باشد. ( برخلاف شرکت های سهامی مدیر یا مدیران ممکن است از بین شرکا یا خارج انتخاب شوند، همچنین مدت خدمت آنان ممکن است محدود یا نامحدود باشد )
  • اعضاء هیئت مدیره نباید کارمند بوده و دارای سابقه کیفری ( سوء پیشینه ) باشند.
  • به این نکته توجه کنید سرمایه شرکت با مسئولیت محدود به شکل سهم الشرکه پرداخت می شود، بدون آن که عنوان سهم داشته یا به شکل سهام با قیمت اسمی معین و متساوی درآمده باشد.

• مدارک ثبت شرکت با مسئولیت محدود

  • دو برگ شرکت نامه و تکمیل آن و امضا ذیل شرکت نامه توسط کلیه سهامداران
  • دو برگ تقاضانامه ثبت شرکت با مسئولیت محدود و تکمیل آن و امضا ذیل تقاضانامه توسط کلیه سهامداران
  • دو جلد اساسنامه تکمیل شده و امضا ذیل تمام صفحات آن توسط کلیه سهامداران
  • دو نسخه صورت جلسه مجمع عمومی موسس که به امضا سهامداران و بازرسین رسیده باشد.
  • دو نسخه صورت جلسه هیات مدیره که به امضا سهامداران و بازرسین رسیده باشد.
  • تصویر برابر با اصل مدارک احراز هویت کلیه ی شرکا، مدیران و هیات نظار(در مواردی که تعداد شرکا بیش از دوازده نفر باشد)
  • اصل گواهی عدم سوء پیشینه جهت اعضای هیات مدیره
  • تاییدیه هیئت مدیره اشخاص حقوقی سهامدار،مبنی بر غیر دولتی بودن آن
  • معرفی نامه نمایندگان در صورتی که سهامداران و اعضا هیئت مدیره از بین اشخاص حقوقی باشند.
  • ارائه تصویر روزنامه رسمی آگهی تاسیس
  • اصل مجوز فعالیت از مراجع ذیربط در مواردی که ثبت موضوع نیاز به مجوز داشته باشد.
  • اصل وکالتنامه وکیل دادگستری در صورتی که ثبت شرکت توسط وکیل صورت پذیرد.

مراحل ثبت شرکت تاسیساتی

• • جمع آوری مدارک مورد نیاز
  • مراجعه به سامانه ثبت شرکت ها و تکمیل اطلاعات خواسته شده
  • ارائه مدارک لازم به اداره ثبت شرکت ها از طریق ارسال پستی
  • مراجعه حضوری به اداره پس از تایید مدارک ارسال شده جهت احراز هویت و امضا ذیل دفتر و تطبیق مدارک
  • چاپ آگهی تاسیس شرکت در روزنامه رسمی

نکات مهم در رابطه با اخذ رتبه تاسیسات و تجهیزات

رتبه تاسیسات شرکت ها نشانگر توانایی آن ها می باشد و این رتبه ها از 1 تا 5 است. برای اخذ رتبه پیمانکاری تاسیسات و تجهیزات برای شرکت ها شرایط و مدارکی مورد نیاز است.

رتبه بندی شرکت ها بر اساس شرایط و میزان توانایی از قبیل سوابق کاری، نیروی انسانی، تجربه و توان مالی سنجیده می شود. برای اخذ رتبه تاسیسات 5 رتبه وجود دارد، کمترین رتبه آن 5 و بیشترین رتبه آن 1 است. این رتبه ها نشان دهنده اعتبار، تجربه و مهارت آن شرکت است.

برای دریافت رتبه تاسیسات موضوع فعالیت شرکت (شبکه گازرسانی شهری، سیستم های سرد کننده ساختمان، تاسیسات مکانیکی و هیدرومکانیکی سدها، تاسیسات و تجهیزات ساختمان (آب، گاز، برق و فاضلاب) و انتقال زباله، تأسیسات و تجهیزات تصفیه خانه های آب و فاضلاب کوچک و ...) اهمیت دارد.

شرایط اخذ رتبه 5 تاسیسات

برای اخذ رتبه تاسیسات اول باید یک شرکت در قالب سهامی خاص و یا با مسئولیت محدود به ثبت برسد و از اداره دارایی کد اقتصادی خود را دریافت نموده و سپس اقدام به ثبت نام در سامانه ثبت و اخذ رتبه نمائید. 3/2 اعضای شرکت باید دارای حداقل مدرک لیسانس باشند. مجموع سوابق بیمه اعضا در این رشته (تاسیسات و تجهیزات) باید 6 سال باشد، به عبارتی برای هر عضو 3 سال و اگر یک عضو دارای سابقه 7 ساله بیمه در یکی از رشته های (مهندسی مکانیک، برق، ارتباطات، شیمی، الکترو مکانیک، ابزار دقیق، مهندسی دریا، کشتی سازی، مخابرات، الکتروتکنیک، مهندسی پتروشیمی، عملیات صنعتی، پتروشیمی، نفت و گاز) باشد نیازی نیست که دیگر اعضا دارای این سابقه باشند. پس از بررسی مدارک و اطلاعات ارائه شده توسط سازمان تعیین صلاحیت اخذ رتبه در تاسیسات و تجهیزات برای شخص صادر می شود.

عملکرد قطعات تجهیزات برودتی تراکمی

سیستم تبرید تراکمی

اصول کار سیستم های تبرید تراکمی به این شکل است که مقداری کار در کمپرسور به سیستم داده می شود، کمپرسور سیال مبرد را متراکم نموده و سیال که در اثر افزایش فشار به صورت گاز داغ می باشد در کندانسور حرارت خود را به محیط پس می دهد و پس از عبور از شیر انبساط وارد اواپراتور شده و در اثر مکش و ازدیاد حجم تبخیر شده و حرارت محیط اطراف را کسب می کند و درنتیجه هوای اطراف اواپراتور سرد می شود.

سیکل تبرید تراکمی از چهار جز اصلی تشکیل شده است که عبارتند از

کمپرسور تجهیزات تبرید

مهم ترین قسمت سیکل تبرید تراکمی کمپرسور می باشد، کمپرسور وظیفه تراکم و افزایش فشار گاز مبرد را بر عهده دارد. نیروی محرکه کمپرسور می تواند موتور الکتریکی، موتور احتراق داخلی، توربین و غیره باشد که در اکثر دستگاه ها از موتور الکتریکی استفاده می شود.

کمپرسورهای سیکل تبرید تراکمی انواع مختلفی دارند که از جمله مهم ترین آن ها می توان به نوع رفت و برگشتی (پیستونی)، اسکرو، اسکرال و سانتریفیوژ اشاره کرد.

• کمپرسور پیستونی

یک کمپرسور پیستونی همزمان با رفت و برگشت، عمل مکش و دهش را نیز انجام می‌دهد. حرکت پیستون از طریق حرکت دوار موتور و به کمک یک میل لنگ انجام می‌گیرد.

بسته به موقعیت مبرد در اطراف پیستون، کمپرسورها به انواع تک مرحله‌ای و دو مرحله ای تقسیم بندی می‌شوند. به این معنی که اگر مبرد فقط در یک طرف پیستون فشرده شود به آن کمپرسور تک مرحله ای گفته می‌شود و در صورتی که مبرد پس از تراکم در سمت اول به سمت دوم پیستون فرستاده شود و دوباره در آن جا متراکم شود، به آن کمپرسور دو مرحله‌ای گفته می‌شود.

انواع کمپرسور پیستونی تک مرحله‌ای بر اساس فاکتورهای زیر هم قابل تقسیم‌بندی هستند

ساختار: باز، نیمه بسته، بسته

چیدمان سیلندرها: V, W, Y, S و غیره.

دمای کاری: دما بالا (تهویه)، دما متوسط (سردخانه بالای صفری) و دما پایین (سردخانه زیر صفری)

کمپرسورهای باز و نیمه بسته قابلیت تعمیر شدن دارند ولی کمپرسورهای بسته این قابلیت را ندارند. معمولا کمپرسورهای پیستونی بسته برای ظرفیت‌های پایین و کمپرسورهای باز و نیمه بسته برای ظرفیت‌های بالا طراحی می‌‌شوند.

• کمپرسور اسکرو

کمپرسور اسکرو با استفاده از دو عضو دوار برای تراکم و رساندن حجم بالایی از گاز به دما و فشار بالا کاربرد دارد. به کمک دو مارپیچ دورانی نر و ماده، گاز در عین چرخش متراکم نیز می‌شود. بخار سرد مبرد در ورودی مکیده شده و بین رزوه ‌های مارپیچ محبوس می شود و در عین چرخش با دما و فشار بالا در خروجی، تخلیه می‌شود.

کمپرسور اسکرو بر اساس تعداد مارپیچ تقسیم بندی می‌شود. کمپرسور اسکرو با کمپرسورهای بزرگ پیستونی و کمپرسورهای کوچک گریز از مرکز در بازار تهویه و سردخانه رقابت می‌کند و در تهویه و تبرید برای ظرفیت‌های 70 تا 2600 کیلووات (20 تا750 تن تبرید) کاربرد داشته و در بازار موجود است.

• کمپرسور اسکرال

در مقایسه با یک کمپرسور روتاری، کمپرسور اسکرال برای تراکم حجم بیشتری از گاز و رساندن آن به دما و فشار بالا کاربرد دارد و این عمل را به کمک دو مارپیچ حلزونی (اسکرال) ثابت و دوار (چرخش بدون گردش) انجام می‌دهد. بخار مبرد سرد به داخل مارپیچ ثابت کشیده شده و بین دو مارپیچ متراکم شده و در نهایت از وسط مارپیچ ثابت به طور یکنواخت خارج می‌شود. کمپرسور اسکرال بر اساس سرعت به دو نوع ثابت و متحرک تقسیم بندی می شود.

هر سیکل کمپرسور اسکرال شامل سه مرحله مکش، تراکم و تخلیه می‌شود. در برخی کمپرسورهای دور ثابت با بلند کردن و یا جابه جا کردن یکی از مارپیچ‌ها از محل معمولشان، ظرفیت برودتی کنترل می‌شود. کاهش بار باعث جدا باقی ماندن مارپیچ ها و در نتیجه متراکم نشدن مبرد می‌شود. کمپرسورهای دیجیتال به این طریق ظرفیت کمپرسور را تغییر می‌دهند. این روش از روش تغییر دور موتور کم بازده‌تر است. در مقایسه با کمپرسورهای اسکرو (مارپیچ) و سانتریفوژ (گریز از مرکز)، کمپرسور اسکرال بازدهی و ظرفیت پایین‌تری دارد. کمپرسور اسکرال به طور معمول در تهویه مطبوع تجاری و سردخانه هایی با ظرفیت 18 تا 35 کیلووات (5 تا 10 تن تبرید) کاربرد دارد.

اواپراتور تجهیزات تبرید

مبرد به عنوان ماده سرمازا در دمایی پایین تر از دمای محیط وارد اواپراتور شده و به واسطه جذب گرما تبخیر و باعث سرمایش آب یا هوا می شود. اواپراتور می تواند برای سرد کردن آب، هوا یا هر نوع مایع و گاز دیگری به کار برده شود.

اواپراتور به دو نوع هوایی (خنک کننده هوا) و یا آبی (خنک کننده آب) تقسیم بندی می شود. همچنین اواپراتورها بر اساس تقسیم بندی دیگر به سه نوع اواپراتور لوله ای، اواپراتور صفحه ای و اواپراتور کویلی پره دار تقسیم می شوند.

• اواپراتورهای لوله ای

اواپراتورهای لوله ای معمولا از لوله های فولادی یا مسی ساخته می شوند. لوله های فولادی در اواپراتورهای بزرگ و اواپراتورهایی که با آمونیاک کار می کنند به کار می روند و لوله های مسی در اواپراتورهای کوچکتر که با مبردهایی با ترکیبات کلرو فلور کار می کنند مورد استفاده قرار می گیرند. این اواپراتورها در اندازه و اشکال و طرح های مختلف برای کاربرد های متفاوت ساخته می شوند و از طرح های متداول آن ها زیگزاگ تخت ومارپیچ بیضوی می باشد. 

• اواپراتورهای صفحه ای

اواپراتورهای صفحه ای انواع مختلفی دارند. بعضی از آن ها از دو صفحه فلزی که رویشان شیارهایی برای عبور مبرد ایجاد شده است ساخته می شوند. این نوع از اواپراتور های صفحه ای به دلیل شکل پذیری به فرم دلخواه، ساخت اقتصادی و سهولت در تمیز شدن به طور وسیعی در یخچال ها وفریزر های خانگی مورد استفاده قرار می گیرند.

نوع دیگری از اواپراتورهای صفحه ای از لوله ای واقع بین دو صفحه فلزی تشکیل شده است. صفحات فلزی در انتها به یکدیگر جوش می خورند. در این اواپراتور ها برای ایجاد تماس حرارتی مطلوب بین صفحات و لوله حامل مبرد، فضای بین صفحات را با محلول اتکتیک پر و یا خلا می کنند به طوری که فشار اتمسفریک بیرون باعث تماس حرارتی خوبی بین لوله ها و صفحات گردد.

• اواپراتورهای پره دار

کویل های پره دار نوعی از اواپراتورهای لوله ای می باشند که درآن ها به منظور افزایش سطح خارجی و در نتیجه بهبود راندمان سرد کردن هوا با سایر گازها پره هایی به عنوان سطوح ثانویه جذب حرارت بر روی لوله ها قرار گرفته اند. در اواپراتورهای لوله ای قسمت اعظم هوا بدون تماس با سطوح کویل سرد ازآن عبور می کند ولی با افزودن پره هایی به لوله سطوح تبادل حرات به داخل فضای باز بین لوله ها نفوذ کرده و به صورت جمع کننده های حرارتی عمل می کند و حرارت قسمتی از هوا را که معمولا با سطوح اولیه تماس نمی یابد گرفته وبه لوله هدایت می کند.

شیر انبساط تجهیزات تبرید

این شیر جهت ایجاد افت فشار در مایع مبرد در مسیر سیکل تبرید تراکمی به کار می رود. در برخی سیستم ها از شیر انبساط و در برخی از یک لوله مویین استفاده می شود. در واقع مبرد وقتی از کندانسور خارج می شود و به سمت اواپراتور حرکت می کند، قبل از ورود به اواپراتور از شیر انبساط عبور داده می شود تا فشارش کم شده و بتواند در اواپراتور با جذب گرمای محیط مجددا به حالت گازی شکل در بیاید.

کندانسور تجهیزات تبرید

کندانسور یک نوع مبدل حرارتی است که گاز مبرد داغ در آن با دادن گرمای اضافی خود به سیالی دیگر مانند هوا یا آب، تقطیر شده و به مایع با درجه حرارت کم تبدیل می شود. کندانسورها در دو نوع کلی هوا خنک و آب خنک ساخته می شوند.

• کندانسور آبی

در کندانسور آبی پس از این که آب، حرارت سیال داغ را گرفت به برج خنک کننده ارسال می شود تا در برج مجددا خنک شده و به کندانسور برگردد تا سیکل خنک کاری دائما تکرار شود.

• کندانسور هوایی

در کندانسور هوایی فن هوا را از روی کویل عبور داده و آن را خنک می کند تا سیال درون کویل حرارت خود را از دست بدهد. در نوع هوایی لوله ها دارای پره بوده و هوا به کمک فن روی لوله ها جریان پیدا می کند. در این نوع برخلاف نوع آبی به تجهیزاتی مانند برج خنک کننده نیازی نیست و هوای عبور داده شده از روی لوله ها، حرارت را از سیال داغ می گیرد و به هوای اتمسفر منتقل می کند. در این نوع برخلاف نوع آبی و تبخیری خطر رسوب و زنگ زدگی تجهیزات وجود ندارد.

• کندانسور تبخیری

این نوع تقریبا ترکیبی از دو نوع بالا و قسمتی از برج خنک کننده می باشد. بدین صورت که سیال با درجه حرارت بالا درون لوله های کندانسور تبخیری جریان داشته و به کمک آبی که روی لوله ها پاشیده می شود تقطیر می گردد. سپس توسط یک فن خنک می گردد. نوع آبی و هوایی نسبت به نوع تبخیری کاربرد بیشتری دارند.

فیلتر درایر تجهیزات تبرید

از فیلتر برای جمع آوری مواد جامد و از درایر به منظور حذف رطوبت استفاده می شود که در سایز های مختلفی وجود دارند.

سایت گلاس در تجهیزات تبرید

ساید گلاس که در مسیر لوله کشی برگشت سیستم تبرید قرار داده میشود، وضعیت و میزان مبرد را نشان می دهد.

انواع روش اجرا و سیستم لوله کشی رادیاتور ها

در این نوشته سه روش صحیح لوله کشی مدار شوفاژ و رادیاتور را به جداگانه بررسی خواهیم کرد و برای هر روش، مزایا، معایب و کاربرد هریک عنوان خواهد شد.

سه روش لوله کشی رادیاتور یا شوفاژ عبارتند از

• سیستم رادیاتور تک لوله ای

• سیستم رادیاتور دو لوله ای با برگشت مستقیم

• سیستم رادیاتور تک لوله ای با برگشت معکوس

در ابتدا به معرفی سیستم های لوله کشی باز، بسته و همچنین سیستم تک گذر و گردشی می پردازیم.

• سیستم لوله کشی رادیاتور باز

در این سیستم، آب به سوی یک مخزن که به هوای باز راه دارد، جریان می‌یابد، این سیستم در چیلر و ایرواشر به کار می رود.

• سیستم لوله کشی رادیاتور بسته

در این سیستم، جریان آب در هیچ نقطه‌ای در معرض هوای آزاد قرار نمی‌گیرد. سیستم های بسته در دو نوع منبع انبساط باز و بسته ارائه می شوند. در سیستم بسته منبع انبساط با هوای آزاد در ارتباط است ولی سطح آبی که در معرض هوای آزاد است قابل توجه نیست.

سیستم‌های لوله‌کشی از جهت دیگر نیز به دو دسته تقسیم می‌شوند

• سیستم لوله کشی رادیاتور تک­ گذر

در این سیستم، آب یک بار از وسیله‌ای عبور نموده و تخلیه می‌گردد که تجهیزات به کار رقته در مسیر آب گرم بهداشتی از این نوع هستند.

• سیستم لوله کشی رادیاتور گردشی

در این سیستم آب پس از رسیدن به وسیله مورد نظر تخلیه نمی‌شود بلکه توسط یک مدار لوله‌کشی، بین مبدل حرارتی و مبدأ حرکت خود که می‌تواند یک پکیج باشد، گردش می‌کند. گردش آب می‌تواند تحت نیروی ترموسیفون ناشی از اختلاف وزن مخصوص آب گرم رفت و برگشت یا به صورت اجباری توسط پمپ صورت گیرد.

انواع سیستم لوله کشی شوفاژ (مدار گرمایش)

• سیستم شوفاژ تک لوله ای

در این سیستم تنها یک لوله وظیفه انتقال و بازگرداندن آب مدار بسته رو بر عهده دارد و دقیقا همان لوله ای که از سمت منبع تولید آب گرم شوفاژ به سمت مصرف کننده های حرارت مثل رادیاتور، فن کویل حرکت می کند وظیفه برگرداندن آب به منبع تولید حرارت را بر عهده خواهد داشت.

حتما دقت کنید در هنگام اتصال سیستم لوله کشی شوفاژ به رادیاتور، حتما انشعاب دوم ایجاد شود و ادامه خط لوله به رادیاتور بعدی کشیده شود.

مزایای لوله کشی شوفاژ تک لوله ای

• • مناسب ترین گزینه برای لوله کشی روکار
  • مصرف کمتر لوله و در نتیجه کم هزینه تر بودن نسبت به سایر روش ها

معایب لوله کشی شوفاژ تک لوله ای

• • نیازمند دقت بالاتر در اجرای سیستم
  • مناسب نبودن برای بیش از ۵ تا ۶ رادیاتور

سیستم شوفاژ دو لوله ای

در این روش بر خلاف روش قبلی، آبرسانی توسط دو لوله مستقل به نام های لوله رفت و لوله برگشت انجام می شود. خط لوله رفت دارای دمای بالاتر و خط لوله برگشت دارای دمای پایین تر است. این نوع لوله کشی به دو دسته تقسیم بندی می شود.

• سیستم لوله کشی با برگشت مستقیم
• سیستم لوله کشی با برگشت معکوس

سیستم لوله کشی رادیاتور با برگشت مستقیم

در این روش لوله کشی یک خط لوله به عنوان خط لوله رفت از قسمت دما بالای تولید کننده حرارت به طور مثال پکیج شوفاژ دیواری به سمت توزیع کننده حرارت در فضا مانند رادیاتور کشیده می شود و یک خط لوله برگشت به عنوان جمع کننده آبی که حرارت خود را در رادیاتور از دست داده است، در نظر گرفته می شود.

نحوه اتصال رادیاتور ها (یا هر توزیع کننده حرارت دیگری همانند فن کویل و…) به خط لوله رفت و برگشت شوفاژ بدین صورت است که به ترتیب نزدیک شدن هر خط لوله به رادیاتورها یک انشعاب به لوله رفت و یک انشعاب به لوله برگشت شوفاژ متصل خواهد شد.

در حالت برگشت مستقیم، قطر لوله برگشت در تمام طول مسیر برابر قطر لوله رفت متناظر خواهد بود.

• معایب لوله کشی رادیاتور مستقیم

در صورت طولانی شدن مسیر لوله کشی به علت این که رادیاتورهای نزدیک تر جمع طول لوله رفت و برگشت کمتری نسبت به رادیاتورهای دورتر را دارند افت فشار کمتری را نسبت به رادیاتورهای دورتر تجربه می کنند آب بیشتری در رادیاتورهای نزدیک تر نسبت به رادیاتورهای دورتر در حال چرخش خواهد بود و در نتیجه رادیاتورهای نزدیک نسبت به رادیاتورهای دورتر گرمتر خواهند بود.

برای رفع این مشکل توجه شود که به هیچ عنوان نصب پمپ اضافی راهکار درستی برای حل این مشکل نیست چرا که در صورت نصب پمپ اضافی به صورت سری باعث تداخل در عملکرد پمپ تعبیه شده در داخل پکیج شوفاژ دیواری خواهد شد و با توجه به تفاوت هد و دبی پمپ اضافی نصب شده با پمپ درون پکیج شوفاژ دیواری، پمپ ضعیف تر به سرعت تخریب خواهد شد، همچنین با نصب پمپ اضافی صورت مسئله را پاک خواهیم کرد چرا که ما با این کار هد سیستم را به حدی افزایش می دهیم که ناکارامدی سیستم لوله کشی را پوشش دهیم و همچنان گرم تر بودن رادیاتورهای نزدیک تر نسبت به دورترین ها را خواهیم داشت.

برای حل این مشکل می توان از دو روش اقدام نمود

• • نصب تجهیزات مخصوص بالانس کردن افت فشار سیستم همانند شیر بالانسینگ که این روش هزینه بر بوده و برای سیستم های خانگی با توجه به هزینه بر بودن و عدم نیاز سیستم های خانگی به دقت بسیار بالا، کمتر توصیه می گردد.
  • بالانس کردن سیستم به صورت دستی و تجربی از طریق شیر زانوی قفلی

در این روش کافی است که از محل شیر برگشت رادیاتور با آچار آلن دریچه شیر برگشت رادیاتور را تنظیم نماییم برای انجام این کار دریچه شیر برگشت در رادیاتورهای نزدیک تر را تنگ تر و در رادیاتورهای دورتر باز تر نگه می داریم تا از این روش بتوانیم به صورت دستی، افت مسیر همه رادیاتورها را هم اندازه نموده تا در نتیجه گرمای همه رادیاتورها همانند هم گردد.

اگر بخواهیم این کار را به صورت دقیق تر انجام دهیم، نیاز است که در قسمت ورودی و خروجی هر رادیاتور یک گیج فشار نصب گردد تا هنگام تنگ تر کردن دریچه هر رادیاتور، عدد اختلاف هر دو گیج فشار، پایش شود و این عدد اختلافی در همه رادیاتورها کاملا یکسان شود. پس از اتمام بالانس کردن سیستم می توان گیج های فشار را از سیستم باز نمود. شایان ذکر است که استفاده از گیج فشار برای این کار، بسیار زمان بر می باشد و از سختی بالایی برخوردار می باشد.

مزایا لوله کشی رادیاتور با برگشت مستقیم

• • • سادگی اجرا
    • سادگی محاسبات برای انتخاب سایز لوله

معایب لوله کشی رادیاتور با برگشت مستقیم

• • • بالانس نبودن سیستم مخصوصا در صورت طولانی بودن مسیر لوله کشی و درنتیجه عدم تعادل دمایی در رادیاتور ها

سیستم  لوله کشی رادیاتور برگشت معکوس

در این روش لوله کشی، یک خط لوله به عنوان خط لوله رفت، از قسمت دما بالای تولید کننده حرارت به سمت توزیع کننده حرارت در فضا همانند رادیاتور کشیده می شود و یک خط لوله برگشت، به عنوان جمع کننده آبی که حرارت خود را در رادیاتور از دست داده است، در نظر گرفته می شود.

نحوه اتصال رادیاتور ها به خط لوله رفت و برگشت بدین صورت است که اتصال لوله رفت به خط لوله همانند روش مستقیم به ترتیب متصل می گردند ولی لوله برگشت آخرین رادیاتور اولین لوله متصل شده به خط برگشت خواهد بود. در نتیجه در سیستم با برگشت معکوس، طول مسیر گردش آب در لوله های رفت و برگشت برای تمام توزیع کننده های حرارتی یکسان است.

مزایا لوله کشی رادیاتور با برگشت معکوس

• • بالانس بودن فشار سیستم
  • عدم نیاز به اعمال تنظیمات اضافی برای یکسان بودن دمای رادیاتور ها
  • در صورت امکان پیاده سازی بهترین سیستم لوله کشی شوفاژ برای منازل می باشد.

معایب لوله کشی رادیاتور با برگشت معکوس

• • نیاز به دانش فنی تاسیسات جهت انجام محاسبه سایز لوله در هر قسمت سیستم
  • با این روش کل سیستم لوله کشی ما خود به خود، بالانس هیدرولیکی است. ولی در حالت استفاده از فن کویل در سایزهای متفاوت از آنجا که افت فشار هر فن کویل با فن کویل دیگر متفاوت است کل سیستم بالانس نخواهد بود. به این نکته توجه کنید که در سیستم های خانگی که از رادیاتور استفاده می کنند این مسئله نیز صادق است ولی اختلاف ناچیز افت فشار در رادیاتورهای خانگی قابل چشم پوشی می باشد. به همین علت این روش امروزه در سیستم های بزرگ در دنیا استفاده نمی شود و سیستم لوله کشی با برگشت مستقیم به کمک تجهیزاتی مانند بالانسینگ ولو، شیر کنترل و شیر کنترل مستقل از فشار جایگزین شده است.
  • عدم امکان لوله کشی به روش برگشت معکوس در بعضی از موارد به علت محدودیت های محیطی

دستگاه ریکاوری گاز فریون چگونه کار میکند

همان طور كه می دانيد با توجه به صنعتی شدن زندگی وپيشرفت علم و نياز بشر امروزی به امكانات و وسايل زندگی جهت آرامش و آسايش بهتر يكی از وسایل مورد نیاز، سيستم های سردكننده می باشد كه شامل انواع كولرها، يخچال ها، سردكننده ‌های بزرگ، چيلرها و ... می باشد. تمام دستگاه های سرد کننده برای خنك كردن و ايجاد سرما از گازهای فريون (  CFC ) استفاده می کنند. اين گازها با تمام خوبی هايی كه برای آرامش و آسايش بشر دارند مشكلاتی را به همان اندازه يا بيشتر برای جو زمين و لايه اوزن و محيط زيست به ارمغان می آورند.

گاز فريونی كه در اين دستگاه ها به كار رفته و در داخل سیکل تبرید ( كمپرسور، لوله‌ها، اواپراتور، کندانسور ) به طور مرتب در جريان است و عمليات خنک ‌سازی را انجام می دهد به دلايل مختلفی امكان دارد به بیرون نشت کند. انتشار اين نوع گازها به فضای آزاد و حرکت شان به سمت لایه اتسمفر و ترکیب شدن با ترکیبات شیمیایی موجود در نور خورشید شديداً به لايه اوزن خسارت وارد می کنند.

هدف اصلی ساخت دستگاهی می باشد كه بتواند دستگاه های سرمازايی که نشتی هايی در آن ها به وجود آمده و از مدار كاری خارج شده‌اند عيب یابی و مجددا راه اندازی شوند.

گازهای باقی مانده در دستگاه تحت تعمير باید جمع‌آوری و ذخیره شوند چون در بيشتر موارد بر اثر ترك‌های مویی مقدار كمی از گازهای درون دستگاه به بيرون انتشار پيدا می کنند و اين موضوع باعث می گردد دستگاه سرمايشی كارايی لازم را نداشته باشد. حال اگر فقط 10% گاز بر اثر نشتی به بيرون انتشار پيدا كرده باشد 90% ديگر گاز درون دستگاه باقی مانده باشد تمامی تعميركاران اين مقدار گاز باقی مانده را به علت نداشتن وسيله‌ای برای جمع‌آوری آن در فضای آزاد رها می نمايند، اين موضوع باعث ساخت دستگاهی شد كه گاز باقی مانده در دستگاه سرمایشی را توسط اين دستگاه جمع‌آوری و در مخزن خود ذخيره‌سازی نمايد که بعد از رفع عيب توسط تعميركار مجدداً توسط همين دستگاه، گاز ذخيره شده به دستگاه تعمير گرديده تزريق می گردد و از انتشار مقدار زيادی گاز به فضا و خسارت های احتمالی جلوگيری می نمايد.

البته این دستگاه می تواند گاز تمام سيستم‌ های سرماسازی كه به دلايل مختلف از رده خارج می شوند و يا عمر مفيد آن ها به اتمام رسيده و ديگر امكان تعمير و نگهداری آن ها وجود ندارد را گرفته و در جاهايی كه مورد نياز باشد مورد استفاده مجدد قرار دهد.

مخزن جمع آوری مبرد هرگز نباید کامل پر شود حداکثر پر کردن مخزن تا 80% ظرفیت آن می باشد. برای مشاهده این که مخزن چه قدر از ظرفیتش پرشده باید از دستگاهای اندازه گیری مانند ترازوی دیجیتالی یا گیج فشار استفاده کرد. از این دستگاه نباید برای مبرد های قابل اشتعال و یا قابل انفجار استفاده کرد.

برای ساخت چنين دستگاهی لازم است به طريقی گازی كه قرار است جمع‌آوری شود توسط كمپرسور و وكيوم در مخزن و يا مخازنی ذخيره سازی گردد، بنابراین دستگاه باید یک سری ویژگی هایی داشته باشد.

ویژگی های دستگاه ریکاوری گاز فریون

• موتور دستگاه( كمپرسور) باید بتواند این کار را انجام دهد.
• مسيرهای عبور گاز توسط شيرهای دستی و برقی تحت كنترل باشند.
• حجم مخزن ذخيره‌سازی كه چه مقدار گاز در تمام حالت وارد و خارج آن می گردد توسط گيج‌های فشار در تمام حالت تحت كنترل باشد.
• با توجه به تحت فشار بودن گاز مورد نظر تمام موارد ايمنی باید رعايت گردد.

با توجه به اهميت ساخت دستگاه كارهايی را كه بايد برای ساخت انجام داد عبارتند از

• انتخاب نوع و مدل موتور
• انتخاب اندازه، ابعاد و شاسی كه قرار است تمام قسمت‌ها بر روی آن نصب و جاسازی گردند.
• انتخاب نوع و مدل شيرهای برقی
• محاسبه ظرفيت و حجم مخزن
• انتخاب نوع كندانسور دستگاه
• طراحی و نقشه‌كشی دستگاه
• طراحی سيستم الكترونيكی دستگاه

مفید و مقرون بصرفه بودن دستگاه ریکاوری کاز فریون

این دستگاه می تواند در تمامی كارگاه ها و تعميرگاه های سيستم‌های خنك كننده و سرماساز مورد استفاده قرار بگيرد زيرا علاوه بر فوايد محيط زيستی از لحاظ اقتصادی نيز بسيار مفيد و مقرون به صرفه می باشد. مخزن جمع آوری مبرد هرگز نباید کامل پر شود حداکثر پر کردن مخزن تا 80% ظرفیت آن می باشد. برای مشاهده این که مخزن چه قدر از ظرفیتش پرشده باید از دستگاهای اندازه گیری مانند ترازوی دیجیتالی یا گیج فشار استفاده کرد. از این دستگاه نباید برای مبرد های قابل اشتعال و یا قابل انفجار استفاده کرد.

اگر یک کولر گازی به دليل نقص فنی توسط فردی به تعميرگاه آورده شود تعميركار در مرحله‌ تشخيص عيب موضوع كمب گاز و نشتی در سيستم را باید تشخيص دهد و سپس اقدامات زیر را انجام دهد.

سیستم ریکاوری در حالت جمع آوری

• شیر ورودی را چرخانده و در موقعیت بسته قرار دهید
• شیر وسطی را در موقعیت جمع آوری قرار دهید.
• شیر خروجی را در موقعیت باز قرار دهید.
• شیلنگ های خروجی و ورودی دستگاه ریکاوری مبرد را وصل کنید.
• شیر بخار روی مخزن را باز کنید.
• شیر ورودی دستگاه جمع آوری را باز کنید.
• کلید روشن/ خاموش را فشار دهید و دستگاه جمع آوری را روشن کنید.
• وقتی سیستم ریکاوری شروع به کار کرد، شیر مرکزی را روی حالت جمع آوری قرار دهید و شیر دستگاه سرد کننده را روی موقعیت باز قرار دهید.
• وقتی جمع آوری مبرد تمام شد، شیر ورودی را در حالت بسته قرار دهید و کلید اصلی دستگاه جمع آوری را خاموش کنید.

سیستم ریکاوری در حالت تخلیه

اگر بدون استفاده از مخزن، مبرد را در خود دستگاه ریکاوری جمع کرده اید برای تخلیه آن جهت منتقل شدن به کپسول یا انتقال به دستگاه سرد کننده دیگری می توانید به صورت زیر عمل کنید.

• شیر مرکزی را در موقعیت تخلیه قرار دهید و مطمئن شوید که شیر خروجی در موقعیت باز قرار دارد.
• شیر ورودی را در موقعیت بسته قرار دهید.
• سیستم ریکاوری را روشن کنید تا مبرد وارد سیستم سرمازا شود.

معرفی تجهیزات اتوماسیون تهویه مطبوع

اتوماسیون ساختمان

اتوماسیون ساختمان  (Building Automation) یک روش کنترل متمرکز اتوماتیک تهویه مطبوع (HVAC)، روشنایی و سیستم‌های دیگر ساختمان از طریق یک سیستم مدیریت ساختمان (Building Management System (BMS و یا سیستم اتوماسیون ساختمان Building Automation System (BAS است.

هدف از اتوماسیون ساختمان بهبود آسایش ساکنین، عملکرد بهینه سیستم‌های ساختمانی، کاهش مصرف انرژی، کاهش هزینه‌های عملیاتی و بهبود مصرف آب و برق در چرخه عمر ساختمان است.

اتوماسیون ساختمان نمونه‌ای از یک سیستم کنترل پراکنده (Distributed Control System)  است که در آن شبکه های کامپیوتری برای پایش و کنترل سیستم‌های مکانیکی، ایمنی، سیستم‌های آتش‌نشانی و ایمنی سیل، روشنایی (به خصوص روشنایی اضطراری)، HVAC و کنترل رطوبت و تهویه ساختمان طراحی شده‌اند.

BAS می تواند شرایط آب و هوایی ساختمان را در یک محدوده مشخص نگه دارد، نور را بر اساس برنامه زمانی ساکنین در هر اتاق فراهم کند، عملکرد دستگاه‌ها و خرابی آن‌ها را در تمام سیستم ها پایش ‌کند و در صورت نقص در کارکرد صدای هشداری را برای پرسنل تعمیرات تولید ‌کند.

BAS هزینه‌های انرژی و نگهداری ساختمان را در مقایسه با یک ساختمان کنترل نشده کاهش می دهد. بیش‌تر ساختمان‌های تجاری، سازمانی و صنعتی ساخته شده و بعد از سال 2000 شامل یک BAS هستند. بسیاری از ساختمان‌های قدیمی‌تر به یک BAS جدید مجهز شده‌اند معمولا هزینه اولیه یک سیستم BAS به وسیله صرفه جویی ناشی از انرژی و بیمه تامین می‌شود و صرفه‌جویی‌های دیگر مربوط به تعمیر و نگه‌داری و تشخیص خطای پیش‌گیرانه می‌شود.

کنترلر ها در اتوماسیون ساختمان

کنترلرها (controllers) کامپیوترهای کوچکی هستند که با هدف خاصی طراحی شده اند و دارای قابلیت‌های ورودی و خروجی هستند. کنترلرها دارای اندازه‌ و قابلیت‌های مختلفی در ساختمان هستند.

ورودی به کنترلر امکان خواندن دما، رطوبت، فشار، جریان الکتریکی، جریان هوا، و دیگر عوامل ضروری را می‌دهد. خروجی از کنترلر امکان ارسال سیگنال‌های فرمان و کنترل را به دستگاه‌های زیردست و دیگر بخش‌های سیستم می‌دهد. ورودی‌ها و خروجی ها می‌توانند به صورت دیجیتال یا آنالوگ باشند.

کنترلرهای مورد استفاده در اتوماسیون ساختمان به سه دسته تقسیم بندی می شوند

• کنترلرهای منطقی قابل برنامه‌ریزی (programmable logic controller)

• کنترلرهای سیستمی- شبکه‌ای

• کنترلرهای ترمینال یونیت

کنترل ترمینال یونیت معمولا برای کنترل روشنایی و یا دستگاه‌های ساده‌تری مانند پکیج پشت‌ بامی، پمپ حرارتی، فن کویل و غیره مناسب است. نصاب معمولا یکی از کنترلرهای از پیش برنامه‌ریزی شده که برای دستگاه مناسب باشد انتخاب می‌کند و لازم نیست یک منطق کنترلی جدید ایجاد نماید.

سیستم سکونت

نوع سکونت برای یک سیستم اتوماسیون ساختمان متفاوت می باشد. حالت های سکونت در ساختمان به حالت های بدون ساکن، راه‌اندازی صبح‌ گاهی و استراحت شبانه تقسیم بندی می شود.

سکونت معمولا بر اساس زمان‌بندی روزانه است. در حالت سکونت هدف BAS فراهم کردن یک آب و هوای راحت و نور کافی، اغلب با کنترل منطقه‌ای است. یک سنسور دمایی برای کنترلر یک بازخورد منطقه‌ای فراهم می‌کند و پس از آن کنترلر می‌تواند به میزان مورد نیاز گرمایش یا سرمایش ارایه دهد.

سنسور های سیستم تهویه مطبوع هوشمند

• سنسور روشنایی

با یک سیستم اتوماسیون یا کنترل روشنایی بر اساس زمان روز، سنسور سکونت، فتوسنسور و تایمر می‌توان چراغ‌ها را روشن یا خاموش کرد یا نور آن‌ها را کاهش داد. یکی از مثال‌های متداول این است که لامپ را در یک فضا نیم ساعت پس از آخرین حرکت احساس شده خاموش می شوند. یک فوتوسل قرار داده شده در خارج از ساختمان می‌تواند تاریکی و زمان روز را حس و روشنایی را در فضای خارجی اداره و پارکینگ تنظیم کند.

• سنسورهای دی اکسید کربن

میزان اکسیژن موجود در محیط و همچنین میزان دی اکسید کربن می تواند بسیار حائز اهمیت باشد. در ساختمان های اداری و تجاری و عمومی که اغلب تعداد کاربران و افراد حاضر در محل بالاست اغلب مشکل کاهش اکسیژن و ازدیاد درصد دی اکسید کربن در جریان هوا وجود دارد. همچنین بر محیط های خاصی همچون سالن های پرورش قارچ نیز میزان اکسیژن موجود در جریان هوا از اهمیت بالایی برخوردار است.

سیستم تهویه مطبوع ساختمان هوشمند قادر است درصد دی اکسید کربن موجود در هوا را شناسایی کرده و میزان اختلاط و سرمایش و گرمایش و هم چنین نسبت مخلوط جریان های هوای برگشتی و بیرون را در این محیط ها تنظیم نماید.

• سنسورهای حرارتی

میزان درجه حرارت ایده آل برای اقلیم های جغرافیایی و شرایط فصلی و آب و هوایی مختلف متفاوت می باشد. سنسورهای حرارتی یا ترمال می توانند درجه حرارت های خارج از رنج تعریف شده برای سیستم را شناسایی کرده و آن را به سرور گزارش نمایند. در نتیجه، سرمایش یا گرمایش سیستم با توجه به این داده ها صورت می گیرد.

سنسورهای حرارتی می توانند به صورت آنالوگ (Analog Sensors) یا دیجیتال (Digital Sensors) بوده و در نقاط مختلف داخلی و خارجی ساختمان و حتی داخل کانال های سیستم تعبیه شوند.

هوشمند سازی ساختمان (BAS) و کنترل دمای محیط

یکی از موارد اساسی در تامین رفاه حال کاربران در یک محیط، تنظیم درجه حرارت و دمای آن محیط است. دمای رفاه برای انسان در حدود 23 الی 25 درجه سانتی گراد می باشد. ساختمان های هوشمند قادرند با مصرف حداقل میزان انرژی در کمترین زمان ممکن این دما را برای کاربران تامین نمایند.

نحوه کار این سیستم ها به گونه ای است که می توانند با استفاده از ترموستات های هوشمند، درجه حرارت داخل و بیرون را شناسایی نمایند. بدین ترتیب، با رساندن دمای داخل به دمای رفاه با برنامه ریزی صورت گرفته به صورت دستی یا اتوماتیک، عمل می نمایند. هم چنین سیستم هایی همچون سیستم های Air Handlers نیز قادرند با تلفیق و ترکیب هوای بیرون و هوای بازگشتی، تهویه مطبوع مناسبی را برای محیط ایجاد نمایند.

فرض کنید برای مدتی از ساختمان خارج می شوید، سیستم هوشمند ساختمان قادر خواهد بود با استفاده از سنسورهای ویژه عدم وجود سکنه به صورت خودکار سیستم های سرمایشی و گرمایشی را خاموش خواهند کرد تا اتلاف انرژی صورت نپذیرد.

اگر کولری در حال کار کردن باشد و پنجره ای به اشتباه باز مانده باشد دمای کنترلی توسط سیستم های سرمایشی و گرمایشی تغییر خواهد کرد. در چنین شرایطی هوای گرم به مرور وارد منزل شده و سبب افزایش درجه حرارت و کاهش عملکرد کولر خواهد شد، در چنین حالتی سیستم هوشمند ساختمان به سهولت این تناقض را درک کرده و پنجره های باز را خواهد بست.

مساله دیگری که در مورد سیستم هوشمند سازی ساختمان بسیار مورد توجه است امکان مانیتورینگ و کنترل از راه دور توسط شبکه نت است. با استفاده از این قابلیت به آسانی می توانید قبل از رسیدن به ساختمانی که مدت ها خالی بوده و روشنایی، درجه حرارت و آیتم های دیگر که دور از حالت متعارف است را کنترل و تنظیم نمایید.

شما می توانید با استفاده از گوشی هوشمند خود از هرکجای دنیا که هستید سیستم های سرمایشی و گرمایشی، سیستم های روشنایی، اطفای حریق و … را نظارت کرده و تنظیم کنید.

از قابلیت های کنترل دمایی سیستم هوشمند سازی ساختمان می توان به موارد زیر اشاره کرد

• امکان کنترل دستی، هوشمند و قابل برنامه ریزی دما

• قابلیت نمایش دما در رنج گسترده و با حساسیت و دقت بسیار بالا به صورت داخلی و از طریق نت روی گوشی های هوشمند

• ایجاد شرایط دمایی مطلوب پیش از ورود به ساختمان

• بهینه سازی مصرف انرژی و هزینه های عملکردی تجهیزات

• افزایش عمر مفید دستگاه ها با برنامه ریزی صحیح و هوشمند

• قابلیت افزایش شدت تهویه محیط در صورت شناسایی وجود تعداد بالای کاربران در محیط توسط سنسورها

• امکان برقراری ارتباط میان سیستم های سرمایش، گرمایش، سیستم های اطفای حریق، کنترلرهای درب ها و پنجره ها

• امکان ارائه گزارش از دمای نقاط مختلف ساختمان

• قابلیت ارسال هشدار (Alarm) در صورت تغییرات نامطلوب از لحاظ دمایی و غیره

معرفی دانشگاه های معتبر تاسیسات مکانیکی ایران و جهان

در این مقاله به معرفی برترین دانشگاه های ایران و جهان در زمینه مهندسی مکانیک و گرایش تبدیل انرژی و تاسیسات می پردازیم. در ابتدای بحث نخست به معرفی دانشگاه های برتر مکانیک در ایران می پردازیم.

در این مقاله تلاش بر این است که با امکانات، تاریخچه، اهداف و فعالیت های دانشگاه برتر در زمینه مهندسی مکانیک و گرایش تبدیل انرژی آشنا شویم.

دانشکده های مهندسی مکانیک در ایران

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف از سال 1344 همزمان با تاسیس این دانشگاه فعالیت خود را آغاز نمود. در طی بیش از 40 سال تلاش مستمر، این دانشکده توانسته است با جذب هدفمند اعضای هیات علمی كارآمد و دانشجويان مستعد و نيز با فراهم سازی زیر ساخت ها و امکانات مناسب آموزشی و پژوهشی به جایگاهی درخور در سطح کشور و منطقه دست یابد.

هم اکنون دانشـکده مهنـدسی مکـانیک با دارا بودن حـدود 46 نفر اعضـای هـیات علمی تمـام وقت در زمـینه های تخصـصی گسـترده ای شامل طـراحی کاربردی، تبديل انرژی، فرآيند های ساخت، بیومکانیک، مهندسی دریا و مكاترونيك در سطوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا دانشجو تربیت کند.
آزمایشگاه های متعـدد دانشکده شامل آزمایشگاه های آموزشی و تخصصی مکانیک سیالات، ترمودینامیک، انتقال حرارت، مقاومت مصالح، فرآینــدهای ساخت، اندازه گیری دقیق، کنترل، ارتعاشات، دینامیک ماشین، بیومکانیک، روباتیک، و مهندسی دریا در كنار طيف وسيعی از آزمایشگاه های پژوهشی که تحت نظر اعضاء هیات علمی اداره می گردند و نيز کارگاه ماشـین كاری و نمونه سازی و سایت کامـپیوتر، امکان آمـوزش علمی دانشجویان و نیز اجرای پژوهش های تجربی و کاربردی را در بالاتـرین سطـوح علـمی فراهـم می کنند.

ویژگی های برجسته دانشکده مهندسی مکانیک سبب شده است که از سـال 1379 در دو حـوزه تبديل انرژی و طراحی، رباتيك و اتوماسيون و از سال 1388 در حوزه مهندسي دريـا توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به عنوان قطب علمی کشور شناخته شود.

دانشکده مهندسی مکانیک افتخـار دارد که تاکـنون بیش از 6600 نفر مهـندس و محقق برجسته در سطـوح کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا پرورش داده است که سرافـرازانه در مـراکز صـنعتی و دانشـگاهی داخل و خارج کشور به فـعالیت اشـتغال دارند. هم اكـنون تعداد قابل توجهي از اساتيد مجرب دانشـكده های مهندسی مكانيك كشور حداقل يك مدرك خود را از اين دانشكده دريافت نمـوده اند.

 دانشكده مهندسی مكانيك در قالب هسته های مختلف پژوهشی در حوزه های مختلف مهندسی مكانيك فعاليت می نمايد. در حـال حـاضر بيـش از 550 دانشـجوی كارشناسی ارشد و دكتری تحت نظر اساتيد راهـنما در اين دانشكده مشغول پژوهش هستند و در سال های اخير هر ساله بيش از 100 مقاله پژوهشی از اين دانشكده در مجلات علمی معـتبر دنيا منتشر می گردد و اين روند رو به افزايش است. همچنين اعضای هيئت علمی دانشكده به طور وسيعی در پروژه های مختلف تحقيقاتی صنعتی با مراكز صنعتی كشور همكاری دارند.

دانشـکده مهندسی مکانیک طی سال های فعالیت خود همکاری هـای مهمی را با مراکز علمی مختلف دنیا برقرار نموده است. در سال های گذشته همکاری با مراکزی مانند دانشگاه صنعتی توکیو TIT، دانشگاه نانسی در فرانسه، دانشگاه آخن در آلمان و دانشگاه آلبرتا در كانادا پشتوانه مناسبی را برای فعالیت های علمی مشترک و بین المللی دانشکده و نيز تبادل استاد و دانشجو فراهم کرده است.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تهران

این دانشکده از بیش از ۳۲۵۰۰ متر مربع فضای آموزشی استفاده می کند. این فضا شامل آزمایشگاه های آموزشی و تخصصی از جمله آزمایشگاه مکانیک سیالات، ترمودینامیک، انتقال حرارت، مقاومت مصالح، دینامیک و ارتعاشات، نویز و آکوستیک، توربوماشین ها، لیزر و موتور می‌باشد.

همچنین آزمایشگاه‌های پژوهشی و کارگاه ها از جمله کارگاه ماشین ابزار، جوشکاری و ورق کاری، اتومکانیک درکنار سایت کامـپیوتر و کتابخانه بستر مناسبی برای تعالی و رشد دانشجویان و مهندسین آینده کشور فراهم می کند. این دانشکده هم اکنون با بهره مندی از ۶۵ عضو هیات علمی مجرب، فعال و شناخته شده در جوامع علمی و صنعتی کشور، نقش مهمی در آمـوزش علمی دانشجویان و نیز اجرای پژوهش های تجربی و کاربردی در بالاتـرین سطـوح علـمی ایفا می کند.

این دانشکده به عنوان قطب ساخت و تولید، مکانیک تجربی هوشمند، بهینه سازی سیستم های انرژی و توربو ماشین کشور مفتخر است که تا کنون هزاران متخصص را به جامعه علمی و صنعتی کشور معرفی کرده است.

دانشکده مهندسی مکانیک در چهار گرایش طراحی کاربردی، ساخت و تولید، تبدیل انرژی و ماشین های آبی در مقطع کارشناسی ارشد و پنچ گرایش طراحی کاربردی، ساخت و تولید، تبدیل انرژی، ماشین های آبی و نانو فناوری در مقطع دکترا به تربیت دانشجو مشغول است.

در حال حاضر بیش از ۵۷۰ دانشجو در مقطع کارشناسی، ۴۰۰ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۱۹۰ دانشجو در مقطع دکتری در حال تحصیل هستند.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیر کبیر

دانشکده مهندسی مکانیک در سال 1336 و همزمان با تاسیس دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران) ایجاد شد و فعالیت رسمی خود را با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی در سال 1337، آغاز نمود. این دانشکده با برخورداری از حدود 50 عضو هیئت علمی، تأثیر بسزایی در تولید علمی کشور داشته و دارای نقش مهمی در صنعت کشور می‌باشد. هم‌ اکنون فعالیت‌های علمی دانشکده در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی ادامه دارد.

در دوره کارشناسی، دانشجویان در دو گرایش مهندسی مکانیک عمومی و مهندسی ساخت و تولید به تحصیل مشغول هستند. دوره کارشناسی ارشد در پنج گرایش طراحی کاربردی، تبدیل انرژی، ساخت و تولید، مکاترونیک و مهندسی جوش ارائه می‌شود و دوره دکتری در قالب مهندسی مکانیک از سال 1369، شروع به کار کرده است.
این دانشکده با دارا بودن آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های آموزشی مجهز، به دانشجویان کمک می‌نماید تا مفاهیم و تئوری‌های آموخته شده خود را به صورت عملی پیاده نموده و خود را آماده ورود به صنعت کشور نمایند.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه علم و صنعت

دانشکده مهندسی مکانیک قدیمی ترین دانشکده دانشگاه علم و صنعت است و در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا، دانشکده مهندسی مکانیک در سطح کشور و منطقه بسیار ممتاز می باشد.

تقریباً تمامی رشته های مهندسی، در دانشگاه علم و صنعت تدریس و تحقیق می شود. از 1109 دانشجوی مشغول به تحصیل در یکسال گذشته در زمینه مهندسی مکانیک،  454 نفر دانشجوی دوره کارشناسی و 655 نفر دانشجوی کارشناسی ارشد و دکترا هستند. آئرودینامیک، هیدرودینامیک، سیستم های کنترل و اتوماسیون، انرژی خورشیدی، انتقال حرارت کاربردی، بیومکانیک، کامپوزیت، دینامیک ساختاری ، مکانیک شکست و خستگی، مکاترونیک، CAD/CAM ، آزمایش عدم تخریب و تعداد بسیاری از سرفصل های دیگر در دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه علم و صنعت تدریس می شود.

ماموریت دانشکده مکانیک، فراهم آوردن یک تجربه مطالعاتی عالی برای دانشجویان است. این تجربه شامل تاکید روی آموزش توانایی های تکنیکی، ارتباطی، کار جمعی و دراز مدت است که مهندسین فارغ التحصیل برای موفقیت به آن ها نیاز دارند. برنامه مهندسی مکانیک بر پایه آماده کردن فارغ التحصیلان برای کارهای حرفه ای مهندسی است. برنامه آموزشی بر روی روش برخورد دقیق و موشکافانه ریاضی برای حل مشکلات مهندسی تاکید دارد. این برنامه شامل یک مجموعه کامل از درس ها در انتقال انرژی و ساختار حرکت در سیستم های مکانیکی است. این برنامه بر طبق چارت آموزشی طراحی شده و با یک طرح منسجم و دقیق بصورت یک پروژه سطح بالا در آمده است.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شهید بهشتی

اين دانشکده از سال 1362 نسبت به جذب دانشجو در رشته مهندسی كاربردی مکانيک در مقطع کارشناسی اقدام نمود كه اين رشته پس از بازنگری های صورت گرفته در سال 1370، به رشته مهندسی مكانيك نيروگاه تغيير نام يافت. همچنين نظر به اهداف و وظايف محوله، از سال 1381 رشته مديريت انرژی الکتريکی در مقطع کارشناسی ارشد در زير مجموعه‌ مهندسی مکانيک-تبديل انرژی برای اولين بار در اين دانشگاه راه اندازی گرديد. با توسعه کمی و کيفی دانشگاه و دانشکده، در سال 1384 نيز دو رشته‌ کارشناسی ارشد مهندسی مکانيک با گرايش های تبديل انرژی و طراحی کاربردی به مجموعه دوره‎های بلند مدت دانشکده اضافه گرديد. در ادامه توسعه دانشکده و استفاده از پتانسيل­ها و قابليت­های دانشکده در سال 1390 دوره کارشناسی مهندسی مکانيک و دوره کارشناسی ارشد مهندسی ايمنی و بازرسی فنی، سيستم­های انرژی و انرژی­های تجديدپذير در اين دانشکده تأسيس گرديد.

در حال حاضر دانشکده مهندسی مکانیک و انرژی در سه گرایش دکتری، هفت گرایش ارشد و در مقطع کارشناسی در رشته مهندسی مکانیک دانشجو می ­پذیرد.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه فردوسی مشهد

اين گروه با سابقه‌ترين گروه دانشکده مهندسی می‌باشد که فعاليت خود را در سال 1354 آغاز نموده است و اكنون با 33 عضو هيات علمی به يكی از بزرگترين گروه‌های دانشکده تبديل شده است. این دانشگاه در دوره کارشناسی در حال حاضر 515 دانشجوی کارشناسی در گرايش‌های طراحی کاربردی و حرارت و سيالات دارد. گروه مهندسی مكانيك در مقطع کارشناسی ارشد با 326 دانشجو در گرايش‌های طراحی کاربردی، تبديل انرژی، ساخت و توليد و هوافضا فعاليت دارد. اين گروه همچنين در مقطع دکتری نيز در گرايش‌های طراحی کاربردی و تبديل انرژی هرساله دانشجو می‌پذيرد. هم اكنون 169 دانشجوی دکتری در گروه مهندسي مكانيك به تحصيل می پردازند.

اين گروه با داشتن افراد متخصص در زمينه‌های گوناگون قادر به فعاليت در زمينه‌های گسترده‌ای می‌باشد و توان انجام پروژه‌های پژوهشی با صنايع پيشرو در زمينه‌های فوق را دارد. در سال‌های گذشته گروه مهندسی مکانيک موفق به تاسيس و راه‌اندازی رشته‌های ديگری همچون مهندسی متالورژی و مواد، مهندسی شيمی و صنايع گرديده است.

آزمايشگاه‌ها و کارگاه‌های گروه مکانيک در کنار دروس تئوری هرساله پذيرای تعداد زيادی از دانشجويان اين رشته و نيز رشته‌های ديگر به عنوان دروس سرويسی می‌باشد. به عنوان مثال رشته‌های مهندسی برق، صنايع، متالورژی و مواد و عمران از دانشکده مهندسی و رشته‌های فيزيک، شيمی از دانشکده علوم پايه از کارگاه‌ها و آزمايشگاه‌های گروه مهندسی مکانيک استفاده می‌نمايند. در حال حاضر آزمايشگاه‌های مکانيک سيالات، انتقال حرارت، ترموديناميک، ارتعاشات و ديناميک ماشين، مقاومت مصالح و CAD/CAM و کارگاه های ماشين ابزار، اتومکانيک و جوشکاری در گروه مشغول به فعاليت می‌باشند، همچنين به کوشش شماری از همکاران برخی مراکز پژوهشی نيز در گروه راه‌اندازی گرديده و فعال می‌باشند كه از آن جمله می‌توان به مراکز پژوهشی CAD، موتور، بهينه‌سازی انرژی و خودرو اشاره نمود.

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز ، در سال ۱۳۴۳ با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی آغاز به کار کرد و پس از آن در سال ۱۳۴۸، اولین دوره دانشجویان کارشناسی ارشد را پذیرفت. آغاز دوره دکترای مهندسی مکانیک براي اولین بار در ایران پیش از انقلاب، در این دانشکده صورت پذیرفت و پس از پیروزي انقلاب این دانشکده همگام با دیگر دانشگاه های معتبر ایران دوره دکتری را از سال ۱۳۷۰ مجددا پی ریزي نمود.

هم اکنون دانشکده مهندسی مکانیک داراي چهار بخش مهندسی مکانیک جامدات، مهندسی مکانیک حرارت و سیالات، مهندسی انرژی - هوا فضا و مهندسی هسته ای می باشد. این دانشکده در مقطع کارشناسی در دو گرایش مکانیک جامدات و حرارت و سیالات و در مقطع کارشناسی ارشد در پنج گرایش طراحی کاربردی، تبدیل انرژی، هوا فضا، آیرودینامیک، رآکتور و پرتو پزشکی و در مقطع دکتری در گرایش های طراحی کاربردی، حرارت و سیالات، هوا فضا، آیرودینامیک، رآکتور و پرتو پزشکی دانشجو می پذیرد. 

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز، در حال حاضر از فعالیت ۳۵ عضو هیأت علمی بهره می برد. از این تعداد ۱۴ نفر در بخش مهندسی مکانیک جامدات، ۱۲ نفر در بخش های مهندسی مکانیک حرارت و سیالات و مهندسی هوا فضا و ۹ نفر در بخش مهندسی هسته ای و مرکز تحقیقات تابش مشغول به فعالیت علمی هستند.

تاکنون بیش از ۲۶۴۶ دانشجو در مقطع کارشناسی، ۶۱۵ دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد و ۶۰ دانشجو در مقطع دکتری از این دانشکده فارغ التحصیل شده اند. تعداد دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده مهندسی مکانیک در حال حاضر ۴۶۵ نفر، دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد ۲۹۵ نفر و تعداد دانشجویان دوره دکتری ۱۰۳ نفر می باشد.

فعالیت هاي آموزشی و پژوهشی این دانشکده، محدود به تربیت دانشجو نبوده و همه ساله تحقیقات فراوانی توسط اساتید و دانشجویان و زیر مجموعه های دانشکده مهندسی مکانیک در زمینه های گوناگون علمی و صنعتی به انجام می رسد. این دانشکده جهت تکمیل آموزش های نظری و فنی خود، از مجموعه مجهزی از آزمایشگاه ها و کارگاه های تخصصی بهره می برد. اسامی برخی از آزمایشگاه ها و مراکز تحقیقاتی مرتبط با این دانشکده به قرار ذیل می باشد.

مرکز انرژی خورشیدی، مرکز تحقیقات تابش، مرکز محاسبات سریع، مرکز تحقیقات موتور، مرکز تحقیقات هوایی (مجري سیستم تونل باد حدود صوت)، مرکز تحقیقات پیشرفته در طراحی، مرکز تحقیقات سازه های هوشمند، آزمایشگاه تونل باد و آیروالاستیسیته، مرکز تحقیقات پیل های سوختی، آزمایشگاه ترمودینامیک،  آزمایشگاه انتقال حرارت، آزمایشگاه دینامیک و ارتعاشات، آزمایشگاه فیزیک هسته ای، آزمایشگاه دزیمتری، آزمایشگاه طیف نگاری گاما، کارگاه ماشین ابزار، کارگاه جوشکاری، کارگاه اتومکانیک

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز

دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز با داشتن سابقه طولانی در تربیت مهندسین کارآمد برای صنایع و با داشتن حدود 50 عضو هیات علمی و امکانات متعدد آزمایشگاهی و کارگاهی، از توان بالقوه زیادی در انجام پروژه های استراتژیک از طراحی تا ساخت در کشور برخوردار می باشد.

دانشکده فنی دانشگاه تبریز در سال ۱۳۳۷ خورشیدی تأسیس و در سال ۱۳۸۲ خورشیدی به سه دانشکده مستقل فنی مهندسی مکانیک، فنی مهندسی برق و کامپیوتر و فنی مهندسی عمران تقسیم شد.

دانشکده فنی مهندسی مکانیک پس از ایجاد به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دانشکده ‌های دانشگاه تبریز شناخته‌ شد. هم‌اکنون در این دانشکده حدود  1800 نفر دانشجو مشغول تحصیل هستند که از این میان، حدود 1200 نفر در مقطع کارشناسی، 450 نفر در مقطع کارشناسی ارشد و 150 نفر در مقطع دکترا و 6 نفر پسا دکترا هستند.

تعداد اعضای هیات علمی دانشکده فنی مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز 47 نفر می باشد که از این تعداد، 12 نفر استاد، 20 نفر دانشیار، 12 نفر استادیار و 1 نفر مربی هستند. تعداد کارکنان دانشکده 37 نفر می باشد. این دانشکده دارای 45 آزمایشگاه و کارگاه است که فعالیت‌های آموزشی و تحقیقاتی در آن‌ها انجام می‌پذیرد.

لیست دانشگاه های معتبر جهان در رشته مهندسی مکانیک

شما میتوانید برای اطلاعات بیشتر روی هریک از لینک های ذیل کلیک کنید

1. موسسه فناوری ماساچوست (MIT)

2. دانشگاه استنفورد

3. دانشگاه کمبریج

4. دانشگاه هاروارد

5. دانشگاه کالیفرنیا- برکلی

6. دانشگاه میشیگان

7. دانشگاه آکسفورد

8. دانشگاه توکیو

9. دانشگاه جورجیا

10. دانشگاه Tsinghua

11. دانشگاه ملی سنگاپور

12. دانشگاه دلفت

13.  موسسه تحقیقاتی کالیفرنیا

14. دانشگاه فنی نانیانگ

15. موسسه تحقیقاتی KAIST

16. دانشگاه میلان

17. دانشگاه پکینگ

18. دانشگاه سئول

19. دانشگاه زوریخ

برای بهینه سازی مصرف سوخت چه باید کرد

بهینه سازی مصرف سوخت در بخش حمل و نقل

مصرف بی رویه انرژی باعث آلودگی هوا و آثار زیان بار دیگری می شود که بر کسی پوشیده نیست و حل این مشکل بدون همراهی و مشارکت تمام افراد جامعه امری غیر ممکن می باشد. رانندگان می توانند با رعایت الگوی صحیح رانندگی، توجه به قوانین رفت و آمد در شهرهای بزرگ، رسیدگی و نگهداری خودرو و رعایت اصل مدیریت مصرف سوخت، ضمن کاهش آلودگی محیط زیست و مشارکت در بهبود ترافیک، از خرابی زودهنگام خودرو جلوگیری نموده و هزینه مصرف سوخت را نیز کاهش دهند.

افزایش قیمت جهانی سوخت، وجود خودروهای فرسوده، عدم گسترش مناسب شیوه های حمل و نقل عمومی باعث تحمیل هزینه های سنگین انرژی در بخش حمل و نقل به کشور شده است. مدیریت مصرف سوخت در بخش حمل و نقل، همکاری همه افراد جامعه را می طلبد. با اعمال راهکارهای ساده و مناسب می توانیم در کاهش مصرف سوخت خودروها سهیم باشیم. هزینه مصرف سوخت خودروی شخصی یک خانوار به طور متوسط به 5/1 میلیون ریال در سال می رسد، در عین حال مصرف این میزان انرژی باعث تولید و پراکندگی حدود 55/11 تن گاز آلاینده در فضا می شود.

یارانه پرداختی بابت بنزین در بخش حمل ونقل در سال 75 بالغ بر 11 هزار میلیارد تومان بوده است. یارانه پرداختی بابت نفت گاز در بخش حمل ونقل در سال 75 بالغ بر 12 هزار میلیارد تومان بوده است. جلوگیری از هدر رفتن سوخت های فسیلی علاوه بر حفظ منابع برای نسل های آینده، باعث کاهش یکی از معضالت اصلی جوامع امروز یعنی آلودگی محیط زیست می شود.

صرفه جویی در مصرف سوخت در خودروهای سبک

• خودروی مناسب با مصرف سوخت کمتر انتخاب کنید.

• از تنظیم بودن موتور خودرو اطمینان حاصل کنید.

• از فیلتر هوای استاندارد استفاده کنید و به موقع آن را تعویض کنید.

• استفاده کمتر از کولر یا سعی گردد از کولر در مسیرهای سربالایی و پر ترافیک استفاده نشود. سعی کنید از کولر در فاصله های زمانی کوتاه و چرخشی استفاده کنید، وقت هایی که هوای بیرون مناسب است از دریچه هوا یا پنجره جهت تهویه هوای خودرو استفاده کنید.

• باد لاستیک های خودرو را به طور منظم تنظیم نمایید.

• سعی کنید وزن خودروی خود را با حذف تجهیزات جانبی غیرضروری کاهش دهید.

• زمان تردد خود را مدیریت کنید و از تردد در زمان های اوج ترافیک اجتناب کنید.

• سعی کنید مسیرهایی که خودرو طی آن نیاز به توقف کمتری دارد ( همچون بزرگراهها و جادههای کمربندی ) را انتخاب کنید.

• قوانین رانندگی و سرعت مجاز را رعایت کنید.

• از کارکرد صحیح ترموستات مطمئن شوید.

• از ترمزهای ناگهانی و از حرکت پرگاز در زمان شروع حرکت اجتناب کنید.

• از وسایل نقلیه عمومی استفاده کنید.

• از سرعت مناسب استفاده کنید.

• همیشه نقشه مسیر حرکتتان را همراه داشته باشید.

• سرعت زیاد و ترمزهای پیاپی، مصرف سوخت را تا حد قابل ملاحظه ای افزایش می دهد.

• در بین خطوط رانندگی کنید.

• مصرف سوخت خودروهای دیزل سبک 15 تا 11 درصد کمتر از خودروهای بنزین سوز می باشد.

• برای جلوگیری از سفرهای غیرضروری تا حد امکان کارهای خود را از طریق پست، تلفن، دورنگار و سایر وسایل ارتباطی انجام دهید.

• هنگام مسافت از حمل بار اضافی خودداری کنید، حمل بار اضافی سبب استهلاک موتور خودرو و افزایش مصرف سوخت می شود.

• استفاده از باربند استاندارد در مقایسه با باربند غیراستاندارد موجب1درصد صرفه جویی در مصرف سوخت می شود.

• مجهز کردن خودروها به سیستم GPS باعث می شود با تعیین موقعیت خودرو بر روی صفحه نمایش و تبادل اطلاعات با مرکز مدیریت ترافیک، مسیر بهینه به راننده معرفی شود. اطلاع رسانی مناسب به راننده در جهت تعیین مسیر مناسب باعث کاهش زمان سفر، کاهش مصرف سوخت و آلودگی می گردد.

بهینه سازی مصرف سوخت در خودروهای سنگین

تنظیم موتور، مهم ترین عامل شناخته شده کاهش مصرف سوخت خودروها می باشد و همچنین یکی از عوامل اصلی کاهش آلودگی هوا می باشد. با تنظیم موتور خودروهای سنگین (دیزلی ) در حدود 7 تا 11 درصد از مصرف سوخت آن ها کاهش پیدا می کند. خارج شدن پمپ انژکتور از تنظیم، گرفتگی لوله های انتقال سوخت انژکتور به سیلندرها، مشکل نازل های انژکتوری سرسیلندر، بروز اختلال در سوپرشارژ، فیلترهای سوخت، هوا و روغن از عوامل اختلال در کارکرد موتورهای دیزلی محسوب می شوند.

تنظیم موتور خودروهای دیزلی یکی از موثرترین راه حل های کاهش مصرف سوخت و تولید آلاینده ها و افزایش عمر و قدرت موتور است که البته نسبت به خودروهای بنزینی پرهزینه تر می باشد. تنظیم به موقع موتور باعث صرفه جویی حداقل 3/1 و حداکثر 3/2 میلیارد لیتری در مصرف گازوئیل سالانه کل خودروهای سنگین می گردد.

تنظیم به موقع موتور خودروهای سنگین سالانه حداقل 520 و حداکثر 920 میلیون دلار صرفه جویی ارزی به دنبال دارد که برابر با خرید حداقل 4800 و حداکثر 8500 اتوبوس در راستای توسعه ناوگان حمل و نقل عمومی است که این امر منجر به کاهش سهم مشارکت در آلودگی محیط زیست می گردد.

استفاده از بادشکن

حدودا 71 درصد از کامیونهای فعال در شبکه حمل و نقل کشور، فاقد تجهیزات بادشکن می باشند. مصرف روزانه سوخت نفت گاز در بخش حمل و نقل 51 میلیون لیتر می باشد. در صورت استفاده از بادشکن به میزان حداکثر 5 میلیون لیتر در روز در مصرف سوخت صرفه جویی خواهد شد. این صرفه جویی علاوه بر این که موجب کاهش استهلاک و فرسودگی ناوگان حمل و نقل می شود باعث صرفه جویی های ارزی حاصل از آن و کاهش آلودگی هوا نیز می شود.

آشفتگی و عدم انحراف صحیح جریان هوا در پشت کابین راننده در کامیون هایی که بادشکن ندارند عامل اصلی ازدیاد مقاومت هوا و افزایش ضریب آیرودینامیکی است و بادشکن از این آشفتگی جلوگیری نموده و مقاومت هوا را کاهش می دهد. کاهش اتلاف توان تولیدی موتور، زیبایی ظاهری و ایمنی بیشتر در سرعت های بالا و از همه مهم تر کاهش مصرف به طور متوسط 11 درصد از مهم ترین فواید استفاده از بادشکن می باشد.

نحوه عملکرد سپراتور دیگ بخار

کاربرد و نحوه عملکرد سپریتور در دیگ بخار

بخار تولیدی توسط دیگ بخار در بهترین حالت می تواند ضریب خشکی حدود ۹۵ درصد داشته باشد. اگر به هر دلیلی عملکرد دیگ بخار دچار اختلال شود این ضریب خشکی نیز کاهش پیدا می‌کند، از طرفی در خط انتقال بخار نیز بخشی از بخار به دلیل تبادل حرارتی به مایع تبدیل می شود.

موردی که حتما باید به آن توجه شود این است که مقدار آب خارج شده از بویلر به همراه بخار دارای TSD بالایی می باشد که این مقدار حدود 3000 ppm است اما آب ناشی از کنداکس در خطوط، آب خالص است و حتما باید بین این دو تفاوت قائل شویم.

عملکرد سپریتورها بر اساس قانون اینرسی می باشد، وظیفه این قطعه جدا کردن آب‌ مخلوط از بخار می باشد و در نتیجه این جدا شدن ضریب خشکی بخار نیز افزایش می یابد. از مزایای بخار خشک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد

• افزایش عمر شیرهای کنترل و فشارشکن های بخار
• جلوگیری از خوردگی
• جلوگیری از بروز ضربه قوچ
• افزایش بازده انتقال حرارت
• افزایش کیفیت تولید محصولاتی که در تماس مستقیم با بخار هستند

انواع سپریتور در دیگ بخار

سپریتور ها انواع مختلفی دارند که در ادامه به معرفی آن ها و توضیح مختصر عملکردشان می پردازیم.

• سپریتور گردابی

همان طور که از نام آن مشخص است از نیروی گریز از مرکز برای جدا کردن آب و بخار استفاده می شود. بخار بعد از وارد شدن به سپریتور به وسیله پره های درون آن مجبور به حرکت ۱۸۰ درجه ای گردابی شدید می‌شود، در این فرآیند با کمک نیروی گریز از مرکز قطرات آب که از بخار سنگین‌تر هستند به دیواره سپریتور پرتاب می شوند و به وسیله تیغه جدا کننده‌ای که در انتهای سپریتور قرار دارد به سمت خروجی هدایت می شود. در این نوع سپریتور ایرونت در بالای سپریتور نصب نمی شود.

• سپریتور انعقادی

این نوع سپریتور بیشتر برای جدایی آب از هوا به کار می رود، در این سپریتور یک شبکه توری استیل داخل آن قرار داده می شود که مانعی در برابر حرکت هوا یا بخار ایجاد می کند. قطرات آب باهم ترکیب شده و تشکیل قطرات بزرگتر و سنگین‌تر می دهند که بخار نمی‌تواند آن ها را با خود حمل نماید در نتیجه از زیر سپریتور خارج می شوند.

• سپریتور پره ای

سپریتور پره ای از پرکاربردترین نوع سپریتور ها می باشد. اساس عملکرد آن بر اساس تغییر جهت حرکت بخار به کمک پره های نصب شده داخل سپریتور است. بخار در این جریان سرعت بالایی دارد و به همین دلیل قطرات آب سنگین در این تغییرات ناگهانی توان همراهی کمتری با بخار دارند. در نتیجه بعد از چسبیدن به پره‌ها از پایین سپریتور خارج می شوند.

این نوع سپریتور می تواند راندمان خود را با سرعت های مختلف حرکت بخار حفظ نماید. زیرا سپریتور گردابی با توجه به استفاده از نیروی گریز از مرکز برای جدایی آب از بخار در سرعت‌های پایین‌تر ضعیف‌تر عمل می‌کنند و همیشه باید در سرعت بالا نگه داشته شوند.

درحالی که در سپریتور پره‌ای حتی با سرعت بالا نیز وجود صفحات پره ای متعدد مانع از حمل مجدد آب می شود. همچنین در بالای این نوع سپریتور محلی بری نصب ایرونت و یا وکیوم برکر در نظر گرفته شده است.

کاربرد سپریتور در دیگ بخار

نصب سپریتور روی خط اصلی خروجی بخار بعد از شیر اصلی و شیر یکطرفه دیگ بخار بسیار سودمند است زیرا می تواند تا ۹۸ درصد آب موجود در بخار تولید شده را جدا نماید. البته این آب کنداکس نیست و آب داخل بویلر است که توسط بخار حمل شده است بنابراین  TDS بالایی دارد و به هیچ وجه بعد از خروج از تله بخار به سیکل کنداکس برگردانده نمی‌شود. همچنین میزان بخار فلش ایجاد شده نیز بسیار بالاست بنابراین نقطه خروجی از تله بخار باید به نقطه امنی مانند پیت بتنی سیستم زیر آب، هدایت شود.

انواع سیستم های گرمایشی قابل استفاده در مرغداری

در صنعت مرغداری نیاز به گرمایش به خصوص در دوران ابتدایی جدا شدن جوجه از مرغ و نیاز فراوان جوجه به گرما برای رشد کافی بسیار مهم می باشد. سیستم های گرمایشی مختلفی برای مرغداری وجود دارند که می توان با توجه به پارامترهایی مانند ابعاد، میزان گرمای مطلوب مورد نیاز و… مناسب ترین سیستم گرمایش را برای مرغداری انتخاب نمود. به علاوه هزینه های اولیه ارزانتر و دارا بودن صرفه اقتصادی و همچنین راحت بودن سرویس دهی و کنترل جوجه ها و دارا بودن استاندارد های لازم در انتخاب سیستم گرمایشی بسیار مهم می باشد.

سیستم گرمایش موضعی در مرغداری

معروف ترین سیستم گرمایشی در مرغداری مادر مصنوعی با سوخت فسیلی می باشد. اجزای مادر مصنوعی شامل چتر مادر مصنوعی، منبع تولید حرارت از سوخت و قلاب آویز یا چهارچوب می باشد. مادر مصنوعی یا به صورت آویز از سقف در سالن نصب می شود، یا در روی یک چهار پایه بر روی بستر قرار می گیرد و یا در انواع لوله های آب داغ، در نزدیکی کف بستر نصب می شود.

مادرهای مصنوعی بر اساس نوع سوخت مصرفی به انواع مادرهای گاز سوز، برقی، گازوییل سوز، با لامپ UV و مادر مصنوعی با استفاده از لوله های محتوی آب گرم در نزدیکی کف سالن تقسیم می شوند. چتر مادر مصنوعی به صورت یک صفحه تابشی عمل می نماید و گرمای تولیدی را به سمت جوجه و بستر هدایت می کند. در حقیقت چتر مادر مصنوعی کار متمرکز کردن حرارت به روی جوجه را برعهده دارد.

سیستم گرمایش کل سالن گرمایشی مرغداری

با این روش تمام سالن گرم می شود، این سیستم هم هزینه زیادی دارد و هم سوخت بیشتری صرف گرم نمودن فضای خالی می کند. سیستم های گرمایشی معمولا در داخل سالن نصب می شوند و هوای گرم به به وسیله هواکش دمنده و کانال به داخل سالن می رسد. انرژی مورد نیاز این وسایل از طریق گاز، گازوییل، مازوت، نفت و برق تأمین می گردد. از جمله این سیستم ها که گرما را در کل سالن فراهم می کنند می توان به چهارشاخ، هیتر کوره ای و کابینتی، هیترهای موشکی و هیترهای تابشی اشاره کرد.

• گرم کننده چهارشاخ گرمایشی مرغداری

در کشورمان در مرغداری های سنتی و نیمه سنتی از مادرهای مصنوعی گازی یا گازوییلی قدیمی که به چهار شاخ معروف اند، استفاده می شود. ساختار اصلی این سیستم در واقع منبع حرارتی است که توسط چهارپایه بر روی کف سالن قرار می گیرد. بعضا از این گونه مادرهای مصنوعی برای گرمایش کل سالن و یا به عبارتی به عنوان سیستم گرمایش مرکزی نیز استفاده می شود که البته توزیع گرمای خوبی در کل سالن نخواهند داشت.

از معایب این سیستم گرمایشی می توان به احتمال ایجاد جرقه و آتش سوزی در سالن، استفاده از اکسیژن سالن برای سوخت و بالابردن شانس ابتلای جوجه ها به عوارض ناشی از هیپوکسی، عدم امکان کنترل اتوماتیک دما در سالن و نیاز به صرف وقت و رسیدگی مداوم از سوی مرغدار یا کارگر، عدم توزیع یکنواخت گرما در سالن، بازده پایین تبدیل سوخت به حرارت و اتلاف انرژی بسیار زیاد، کارا نبودن در سیستم تهویه تونلی و خاموش شدن مکرر و رها شدن گازهای سمی حاصل از سوخت در سالن در صورت عدم تعبیه دودکش برای دستگاه، اشاره کرد.

• هیتر کوره ای گرمایشی مرغداری

هیتر مرغداری از اجزاهای مختلفی مانند مشعل، دیگ فلزی، مجموعه ای لوله های موازی، فن پرقدرت، ترموستات و تابلوی برق تشکیل شده است. حرارت ناشی از سوختن گاز یا گازوییل هوای ورودی را گرم کرده و با فشار فن این هوای گرم شده به داخل سالن هدایت می شود. هوای گرم با عمل چرخش در سالن حرارت را به نقاط مختلف سالن انتقال می دهد. این دستگاه در سیستم های تهویه تونلی کاربرد زیادی دارد.

محفظه ی احتراق از لوله های هوای گرم جداست، لذا گاز حاصل از احتراق وارد سالن نمی شود. به طور معمول کابینت و محفظه ی احتراق این دستگاه ها در پیش سالن و یا بیرون از سالن قرار داده می شود و بنابراین از اکسیژن سالن برای اشتعال استفاده نمی شود. البته کابینت را در برخی از مرغداری ها در خود سالن قرار می دهند که این کار توصیه نمی شود. بیشتر مرغداری های کشور از این نوع هیتر استفاده می کنند. بعضی از این نوع هیترها مشعل های دوگانه سوز دارند و قدرت گرمادهی این هیتر ها از ۵۰ تا بیش از ۷۰۰ هزار کیلوکالری در ساعت می رسد.

• هیتر موشکی مرغداری

هیتر موشکی مرغداری انواع دیگری از دستگاه های حرارتی هستند که از آن ها در سالن مرغداری ها استفاده می گردد. شکل آن ها به صورت استوانه می باشد که معمولا از سقف آویزان می گردند و دارای قدرت و توان متفاوتی می باشند. هیتر موشکی از نظر نوع مصرف سوخت به انواع هیتر موشکی نفت سوز، گازسوز و گازوییل سوز تقسیم می شود.

از جمله مزایای هیتر موشکی دارا بودن سنسورهای حرارتی برای روشن و خاموش شدن اتوماتیک دستگاه بدون نیاز به تکنسین می باشد. قدرت پرتاب هوا در این سیستم به وسیله ی فن آکسیال یا سانتریفیوژی به خوبی تامین می گردد و هوای گرم را ۴۰ تا ۵۰ متر در طول سالن پرتاب می کند.

هیترهای موشکی در دو نوع اگزوزدار و فاقد اگزوز عرضه می شوند که توصیه می شود که از نوع اگزوزدار آن استفاده کنید، زیرا گازهای سمی حاصل از سوخت را از طریق لوله ی اگزوز به بیرون از سالن انتقال می دهد. همچنین باید به این نکته توجه نمود این دستگاه باید دارای لوله های تأمین اکسیژن مورد نیاز برای اشتعال از بیرون مرغداری باشد. درگذشته که لوله ی مجزا در نظر گرفته نمی شد گاهی مشکلات آسیت و مشکلات دیگر در ارتباط با کمبود اکسیژن هوای داخل سالن و هایپوکسی پرندگان به وجود می آمد. برخی مدل های قابل حمل یا پرتابل باكدار از این سیستم نیز در بازار موجود است

• سیستم های تابشی گرمایشی مرغداری

در این سیستم های گرمایش مرغداری به جای گرم کردن و جابه جا کردن هوای گرم، گرما را مستقیما به بدن پرنده می تابانند. سیستم های تابشی لوله ای در دهه های اخیر ابداع شده اند و علاوه بر سالن های مرغداری در ورزشگاه ها، پایانه ها و مراکز خرید در مناطق سردسیر نیز کاربرد دارند. این سیستم ها به دلیل این که از یک مدار بسته جهت سوختن گاز در داخل خود بهره می برند دارای مزایای بسیاری هستند.

• اشعه مادون قرمز در مرغداری

اشعه مادون قرمز به وسیله فلزخاصی که در ساخت لوله های این دستگاه ها به کار رفته تولید می شود و توسط صفحه انعکاس دهنده ای که در بالای لوله ها تعبیه میشود به کف تابانده می شود. حرارت تولید شده به وسیله این سیستم بسیار سالم می باشد و بهترین توزیع و پخش گرما را از بالا به پشت جوجه ها خواهد داشت.این سیستم هم اکنون در اکثر کشورهای پیشرفته و سردسیر دنیا نظیر کانادا و روسیه جهت گرمایش سالن های مرغداری مورد اقبال قرار گرفته و در سطح وسیعی جایگزین سیستم های گرماساز پیشین شده است.

مقالات علمی نشان داده است که استفاده از این سیستم ها در مقایسه با منابع گرمایشی دیگر سبب کاهش ضریب تبدیل و افزایش سرعت رشد در ماکیان گوشتی می گردد، همچنین استفاده از این سیستم ها به جهت صرف انرژی کمتر سبب صرفه جویی در هزینه ها به میزان بسیار زیاد می شوند.

• سیستم­ گرمایش از کف مرغداری

این سیستم ­ها در ابتدا برای گرم نمودن منازل و ساختمان­ ها برای مصارف انسانی طراحی شد اما استفاده از این سیستم در صنعت طیور جای بحث دارد، جوجه ها بیشتر گرمای بدن خود را از طریق کلیه ­ها و ریه‌‌ها که در پشت بدن قرار دارند با محیط تبادل می­کنند. در طبیعت نیز مرغ مادر گرمای بدنش را به پشت جوجه‌های خود انتقال می­دهد و شاید به همین دلیل تامین گرما از کف برای جوجه­ های جوان کار چندان منطقی ای نباشد، ضمن این که در صورت گرمای زیاد از کف مشکلات ناشی از تبخیر زیاد از بستر نظیر بستر خشک، رطوبت زیاد هوای سالن و مشکلات مربوط به کف پای پرندگان می ­تواند بروز پیدا کند. از طرفی هزینه ساخت و نگه­داری این سیستم زیاد می­ باشد و در صورت بروز مشکل در حین پرورش، مشکلات نشت یابی و غیره را در برخواهد داشت.

وظیفه انسانها برای حفظ محیط زیست

محیط زیست چیست

به همه محیط هایی که در آن ها نوعی از زندگی جریان داشته باشد محیط زیست گفته می شود و محیط زیست پاک یعنی انسان سالم. ما در تمام این کره خاکی کمر به نابودی زمین و محیط زیست بسته ایم و انگار نمی دانیم که اگر حفاظت از محیط زیست رو جدی نگیریم، منجر به نابودی خودمان خواهد شد.

طبیعت و محیط زیست

طبیعت و محیط زیست، هدیه ای خداوندی است که از مجموعه موجودات، منابع و عوامل و شرایط که در اطراف هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات به آن وابسته است به وجود می آید.

آلودگی محیط زیست

آلودگی محیط زیست بر کیفیت و چرخه طبیعی اثر می گذارد و پیامد های زیان باری برای زندگی انسان، حیوان، گیاه و بناها دارد. در جهان امروز، مسئله آلودگی، یکی از مهم ترین و حادترین مشکل انسان ها است و نقش انسان ها در آلودگی محیط زیست بسیار چشم گیر است. طبیعت، برای بقای نسل بشر آفریده شده است و پیوندی ناگسستی میان انسان و طبیعت وجود دارد.

تخريب روز افزون جنگل‌ها و مراتع، بهره‌بردری بی رويه از معادن و منابع طبيعی، توسعه ناپايدار و صنعتی شدن ناهمگون، به ویژه در كشورهای در حال توسعه باعث افزايش جمعيت و كاهش روزافزون منابع، گرمايش جهانی، خشكسالی، تغييرات اقليمی، تخريب لايه اوزن، آلودگی خاك، آب و هوا، آلودگی صوتی و نوری خواهد شد.

شیوع بيماری های ناشی از آلاينده‌های مختلف و بحران‌های گوناگون محيط زيستی از جمله از بين رفتن تنوع زيستی و انقراض گونه‌های مختلف گياهی و جانوری، پديده ريزگردها، ذوب شدن يخ‌های قطبی در اثر گرم شدن تدريجی كره زمين، پايين رفتن  سالانه سطح آب‌های زيرزمينی و ده‌ها معظل زيست محيطی ديگر، براساس سبك زندگی انسان امروزی است كه همه روزه كره زمين را دچار فرسايش و تخريب می كند.

دلايل متعددی برای اين ظلم انسان قرن بيست و يكم به طبيعت وجود دارد كه سود جويی و طمع ورزی و دست اندازی سيری ناپذير به منابع طبيعی،  شهرنشينی، زندگی ماشينی و آپارتمانی، راحت طلبی، استفاده مکرر از سوخت‌های فسيلی، مصرف‌گرايی و تجمل‌گرايی، نظامي گری و جنگ،  شكار بی رويه گونه‌های حيات وحش، سبك كشاورزی غيراقتصادی و تضعيف خاك‌های حاصل خيز، استفاده بی رويه از كودهای شیميايی، آفت‌كش‌ها و سموم دفع آفات نباتی و غیره از مهم ترين دلایل تخریب محیط زیست است.

طبق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران حفاظت از محيط زيست يك وظيفه عمومی تلقی می گردد و همه اقشار جامعه از کوچ و بزرگ در مقابل حفاظت از محيط زيست وظیفه دارند. اطلاع رسانی و آموزش مبانی محيط زيست به گروه‌های هدف و فرهنگ سازی حفاظت از محيط زيست برای اقشار مختلف جامعه و حساس نمودن افكار عمومی در مقابل اين ظلم انسان به طبيعت يكی از مفید ترین روش‌ها برای پیشگیری می باشد.

تغيير نگرش و سبك زندگی ما با محيط زيست نیز می تواند از روند تخريب روز افزون محيط زيست بكاهد. اما آموزش و تغيير رفتار در كودكان و نوجوانان و نهادينه كردن فرهنگ حفاظت از محيط زيست در سنين كودكی بسيار آسان تر و موثرتر می باشد.

ما که ساکنین کره زمین هستیم، لازم است که اقدامات فوری برای کاهش تمام احتمالات از دست رفتن این خانه زیبا و چیزهایی که در آن قرار دارد را انجام دهیم. اگر همه دست به دست هم بدهیم می‌توانیم تغییرات اساسی ایجاد کنیم و شاید ظرف چند سال آینده ببینیم میزان ویرانی محیط‌ زیست کاهش یافته است. در ادامه به بعضی از اقدامات که می توانیم در راستای حفظ محیط زیست انجام بدهیم اشاره می کنیم.

• دفع زباله

پس از صرف یک فنجان چای در کنار جاده، لیوان یک بار مصرف را کجا می‌اندازیم؟ به کنار جاده می اندازید؟ کدام یک از ما زباله‌های مان را در کیسه زباله نگه می‌داریم تا یک سطل زباله پیدا کنیم؟ ما باید به خودمان و افراد دیگری که برای تفریح به طبیعت می‌آیند بهداشت مربوط به محیط‌ زیست را آموزش دهیم. ر‌ها کردن زباله‌ها و پلاستیک‌ها در محیط زیست نه تن‌ها موجب تکثیر پشه‌ها و باکتری‌ها و میکرب‌های دیگر می‌شود بلکه موجب آلودگی خاک نیز می‌شود.

بیشتر مردم فکر می‌کنند پاکیزگی تنها مربوط به خانه خودشان است و به راحتی زباله‌های شان را در جاده می‌اندازند، این تفکر مثل این است که فرد بخشی از خانه‌اش را پر از زباله کند بدون این که آن فضا را بخشی از خانه‌اش بداند. این که فرد واقعا اهمیت بدهد کره زمین خانه ماست به فرد کمک می‌کند که این افکار اشتباه را کنار بگذارد، باید گه گاه به مقامات مسئول برای سازمان‌دهی دفع مناسب زباله‌ها گوشزدهایی کرد تا برنامه‌هایی برای جمع‌آوری زباله‌هایی که در مناطق ریخته شده اجرا کنند.

• توقف جنگل زدایی

نابود کردن جنگل‌ها کاری پسا استعماری بیان می شود. استعمارگران درصد زیادی از گیاهان و حیوانات در کشورهای مستعمره را به دنبال تخریب منابع زندگی و نیز برای ساخت جاده‌هایی برای سود بردن از مستعمره‌شان از بین  می بردند و میلیون‌ها حیوان برای سرگرمی و نیز استفاده از بخش‌هایی از بدنشان مانند عاج کشته می شدند.

کشورهای مستعمره پس از استقلال، روش‌های استعماری را دنبال کرده و شروع به جنگل زدایی کردند و هنوز هم این روند ادامه دارد. قطع درختان میزان اکسیژن هوا را کاهش می‌دهد، منجر به فرسایش خاک و لغزش زمین می‌شود، زیستگاه طبیعی حیوانات وحشی را از بین می‌برد و آن‌ها را مجبور به پیشروی به شهر‌ها و روستا‌ها می‌کند، در آن جا با انسان رو به رو می‌شوند و به خاطر آسیبی که برای انسان‌ها دارند، بی‌رحمانه کشته می‌شوند.

باید الزام شود که به جای هر درختی که برای مصارف مختلف بریده می‌شود گیاهی کاشته شود.

• ممنوعیت پلاستیک

پلاستیک در کنار بمب‌ها جز کشفیات و اختراعات آسیب‌رسان علمی بشر می باشد. پلاستیک کلردار تاثیر بسیار مخربی بر روی زمین ایجاد می کند، پلاستیک کلردار مواد شیمیایی زیان بخشی تولید می‌کند و وقتی آب در این زمین‌ها جاری می‌شود و به سفره‌های آبی می‌رسد آن را نیز آلوده می‌کند. تا به امروز گزارش شده است که وقتی کیسه‌های پلاستیکی را داخل آب می‌اندازیم یا روی زمین ر‌ها می‌کنیم بیش از ۲۶۰ گونه جاندار می‌میرند و یا در پلاستیک‌ها محبوس می‌شوند.

پلاستیک‌های تجزیه‌پذیر در بلندمدت تجزیه می‌شوند، اما موجب تولید گاز متان می‌شوند که نقش اصلی در گرم شدن کره زمین دارد. ما می‌توانیم از روزنامه‌های قدیمی برای بسته‌بندی، از کیسه‌های کنفی به عنوان کیسه حمل و از بطری‌های شیشه‌ای یا کنفی به جای بطری‌های پلاستیکی استفاده کنیم. حتی اگر از کیسه‌های پلاستیکی استفاده مجدد کنیم بهتر از این است که هر بار از یک پلاستیک جدید استفاده کنیم، با این کار مقدار پلاستیک مورد استفاده کاهش‌یافته و خطرات آن نیز به نسبت کمتر می‌شود.

• استفاده کمتر از وسایل نقلیه شخصی

اکنون زمان استفاده از دوچرخه و پیاده‌روی رسیده است که از نظر جنبه های مختلف بسیار مفید به نظر می رسد، با این کار هم می‌توانیم آلودگی ایجادشده به واسطه اتومبیل را کاهش دهیم و هم میزان چربی و کلسترول بدنمان را تعدیل کنیم. باید از وسایل حمل‌ونقل عمومی استفاده کرده و استفاده از وسایل نقلیه شخصی را محدود کنیم. بسیاری از ما ممکن است پیش از این با افزایش هزینه بنزین و گازوئیل به استفاده از حمل‌ونقل عمومی روی آورده باشیم، اگر هر چه زودتر به سمت وسایل نقلیه عمومی روی نیاوریم با دنیایی مملو از مصنوعات ساخته بشر و عاری از هر گونه مخلوقات جاندار رو به رو خواهیم شد.

• جشن‌های ایمن و بهداشتی

همه ساله اجتماع های مختلفی مانند فستیوال‌ها، مراسم‌ها، تشریفات و سنت‌های خاص برگزار می گردند، اما به آلودگی‌هایی که در جشن‌ها ایجاد می‌شود هرگز توجه نمی‌شود. استفاده از ظروف یک بار مصرف در جشن‌ها و ریختن آن‌ها در خیابان و جوی، حجم زیادی آلودگی ایجاد می‌کند. به جای آن می‌توان از ظروف کاغذی که با محیط‌ زیست سازگار هستند استفاده کرد.

• کشاورزی

در گذشته مردم جنگل‌ها را از بین می‌بردند تا به عنوان زمین کشاورزی از آن استفاده کنند سپس با به وجود آمدن فست فود‌ها و غذاهای حاضری مردم زمین‌ها را ر‌ها کردند و کارخانه‌ها را بنا نهادند. اگر روزی چیزی برای خریدن و خوردن نداشته باشیم چه می‌شود؟ کشاورزی را باید از خودمان شروع کنیم گلدان یا سبزیجات در حیات پشتی بکاریم تا علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه و سلامتی فرهنگ تولید را دوباره احیا کنیم.

• جلوگیری از شکار غیر قانونی

نگهبانان جنگل با تمام وجود با شکارچیان مبارزه می‌کنند اما هنوز حیوانات بی‌شماری توسط شکارچیان نابود می‌شوند. باید از وضعیت بد مدیریت و عملکرد اجتماعی به جای ایجاد آگاهی در بین مردم گلایه کرد. وقتی ببر‌ها کشته می‌شوند جمعیت گیاه‌ خواران افزایش می یابد و باعث تضعیف پوشش گیاهی می‌شوند. با این کار تعادل زنجیره غذایی به هم می ریزد و همه این‌ها به خاطر شکار بی‌رویه حیوانات اتفاق افتاده است.

• تعمیر لوله های نشتی دار

اگر بدانیم وقتی یک لوله آب رو تعمیر و از نشتی اون جلوگیری می کنیم به صورت میانگین از هدر رفت حدود ۴۰ هزار لیتر آب در سال جلوگیری کردیم.

• استفاده از لامپ های کم مصرف

استفاده از یک لامپ کم مصرف به جای یک لامپ معمولی باعث می شود تا ۷۵ درصد در مصرف انرژی برق صرفه جویی شود.

• بانکداری الکترونیک

امروزه اکثر بانک ها در ایران امکان بانک داری الکترونیکی رو برای مشتریان خودشان فراهم کردند. شما می توانید بدون نیاز به تردد در سطح شهر پشت کامپیوتر یا موبایل خود بنشینید و به راحتی کارهای بانکی تان را انجام بدید. با این شیوه علاوه بر این که کاغذ بسیار کمتری مصرف می شود، با کم شدن رفت و آمد از آلوگی هوا نیز کاسته می شود.

• هفته ای یک بار گیاه خواری

برای تولید محصولات حیوانی ۲ تا ۱۵ برابر بیشتر از محصولات گیاهی آب مصرف می شود. علاوه بر این مورد وقتی فقط یک روز در هفته گوشت نخورید بعد از یک سال میزان کاهش گازهای گلخانه ای از طرف شما تقریبا با بیرون نیاوردن اتومبیل تان از منزل به مدت یک ماه برابر می شود.

همه مسئوليم و بايد رفتارهای مان را در رابطه با حفاظت از محيط زيست اصلاح كنيم و تغيير رفتار تنها با آموزش، اطلاع رسانی، آگاه سازی و حساس نمودن افكار عمومی ميسر است و هرچه سریع‌تر اين كار را شروع كنيم از دامنه تخريب طبيعت و بلايی كه روز به روز بيشترگریبان گيرمان خواهد شد كاسته‌ايم.

با توجه به نقش رسانه‌ها در جهت‌دهی به افكار عمومی و همچنين احتساب رسانه‌ها به‌عنوان يكی از اركان اصلی  اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی در جوامع امروزی می توان اين گونه گفت كه خبرنگاران و رسانه‌ها می توانند در جهت حفاظت از محيط زيست و افزايش سطح آگاهی و دانش زيست محيطی آحاد مختلف جامعه نقشی اساسی ايفا كنند.

در بحران‌های زيست محيطی مثل نشت نفت از نفتكش‌ها، آتش سوزی های گسترده در مناطق طبيعی، آلودگی شديد هوا در شهرهای بزرگ، تخريب گسترده محيط زيست و از بين بردن تنوع زيستی توسط انسان اين رسانه‌ها هستند كه در خط مقدم اطلاع رسانی و حساس سازی افكار عمومی برای جلب مشاركت مردم و دولت مردان برای حل بحران زيست محيطی ایفای نقش می‌کنند. ما در مقابل آیندگان مسئول ایم، محيط زيست نه ميراث گذشتگان مان بلكه امانتی در دست ماست.

معرفی نرم افزارهای تهویه مطبوع

یکی از رایج ترین پرسش هایی که مهندسین جوان و تازه کار که وارد دنیای تاسیسات و تهویه مطبوع می شوند در ذهن دارند این است که چه نرم افزارهایی در این زمینه می توانند به آن ها کمک کنند. در این مقاله به معرفی پر کاربرد ترین نرم افزارهای موجود در صنعت تاسیسات ساختمان خواهیم پرداخت.

در کلیه رشته های مهندسی، نرم افزار ها صرفا یک ابزار برای راحتی کار مهندس هستند. دانستن نحوه کار با این نرم افزارها، یک مهارت مهم است، اما علم نیست. متاسفانه بارها دیده شده است که دانشجویان و افرادی که تقریبا هیچ شناختی از تاسیسات ندارند، در اولین گام ورود به این حرفه، قبل از مطالعه و شناخت اصول دانش تهویه مطبوع، به دنبال یادگیری این نرم افزارها می روند و بعضا هزینه های بسیار هنگفتی برای یادگیری آن ها می پردازند. غافل از این که دانستن نرم افزار، بدون برخورداری از درک و دانش تاسیساتی قابل قبول نمی باشد و منجر به ارائه کار ضعیف و بی کیفیتی خواهد شد.

پس لطفا اگر در ابتدای راه ورود به دنیای تاسیسات هستید و بدون هیچ مطالعه ای قصد یادگیری نرم افزارها را دارید، از پای میز کامپیوتر بلند شوید، به کتاب فروشی بروید و چند کتاب تاسیساتی بخرید، چند کتاب مرجع خوب خارجی دانلود کنید، به چند پروژه خوب تاسیساتی سر بزنید و زمانی که به شناخت کافی از دانش تهویه مطبوع رسیدید به سراغ این مطلب بیایید و نرم افزار مورد نیاز خود را انتخاب کنید و یاد بگیرید.

هر بخش از طراحی تاسیسات ساختمان، نرم افزار های مختص خود را دارد که در ادامه به آن ها می پردازیم.

نرم افزار Carrier HAP

نرم افزار Carrier یکی از پرکاربردترین نرم افزارها و در عین حال کامل ترین آن ها در زمینه محاسبه بارهای برودتی و سرمایشی می باشد. در طراحی تاسیسات مکانیکی حضور دو عدد بسیار اهمیت دارد

میزان بار گرمایش

میزان بار سرمایش

حال تصور کنید اگر بخواهید این دو عدد را محاسبه و در فرمول های پیچیده و طولانی بگذارید چه مقدار زمان و انرژی احتیاج خواهد بود. دنیای الکترونیکی امروز چنین اجازه ایی را به شما نمی دهد. هر روزه شاهد ظهور یا افزایش کیفیت نرم افزار های قدیمی هستیم. نرم افزار Carrier این محاسبات به راحتی و کمترین زمان برای شما انجام می دهد.

قابلیت های نرم افزار Carrier

نرم افزار Carrier توانایی و قابلیت های بسیاری دارد. اغراق آمیز نیست اگر آن را به عنوان یک نرم افزار همه کاره در علم تاسیسات مکانیک بدانیم.

• • محاسبه بار کلی ساختمان

  • محاسبه لوله های سیال

  • انتخاب و محاسبه ظرفیت دستگاه های موردنیاز

  • انتخاب کنترل کننده های مناسب سیستم

  • کنترل اطلاعات مربوط به واحدهای گرمایشی و سرمایشی

نگاهی به بخش های نرم افزار HAP Carrier

این نرم افزار دارای 5 بخش اصلی است

• • Weather

همان طور که از نامش پیداست. اطلاعات مربوط به آب و هوا در این قسمت ثبت می شود.

• • Library

این قسمت دارای 6 زیر مجموعه می باشد. اطلاعات مربوط به اسکلت ساختمان مثل درها، پنجره ها، دیوارها، سقف ها، برنامه های زمان بندی و سایر اندازه ها در این بخش ذخیره می شود.

• • Space

این بخش مربوط به اتاق ها و شبیه سازی آن ها می باشد.

• • System

این بخش یک قسمت شبیه سازی مربوط به سیستم مورد نظرمان می باشد.

• • Plant

این قسمت پایان کار محاسبات است و بار محاسبه شده برای چیلر و بویلر را می توانید از این قسمت مشاهده کنید.

توجه داشته باشید نرم افزار Carrier کار محاسبات را انجام می دهد و تحلیل داده های حاصل بر عهده طراح است. بنابراین شخص استفاده کننده از نرم افزار باید با مفاهیم تاسیسات و بارهای برودتی و حرارتی کامل آشنا باشد.

نرم افزار Design Builder

نرم‌افزار دیزاین بیلدر Design Builder از جمله نرم افزار های پر کابرد برای شبیه سازی انرژی در ساختمان است. همچنین از این نرم افزار برای مدل‌سازی ساختمان از جنبه‌های مختلف مثل فیزیک ساختمان (مصالح ساختمانی)، معماری ساختمان، سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی، سیستم روشنایی و … استفاده می شود.

این نرم افزار علاوه بر مدل‌سازی بار گرمایشی و سرمایشی ساختمان، مصارف مختلف انرژی ساختمان از قبیل مصرف انرژی گرمایشی، سرمایشی، روشنایی، لوازم خانگی، آب گرم مصرفی و غیره را به صورت دینامیکی مدل‌سازی می‌ کند. این نرم‌افزار همچنین قابلیت محاسبه میزان روشنایی روز و حتی مدل‌سازی CFD را نیز دارد. نرم افزار مدل سازی دیزاین بیلدر با استفاده از فایل اقلیمی شهرهای مختلف ایران، محاسبات انرژی را دقیقا بر اساس شرایط اقلیمی محل قرارگیری ساختمان انجام می‌دهد.

نقش موثر این نرم افزار زمانی روشن تر می‌گردد که در طی مراحل طراحی و مدلسازی ساختمان، با اعمال تغییرات کوچک و بزرگ در طراحی، تاثیرات این تغییرات در میزان مصرف و یا صرفه جویی انرژی ساختمان و یا هریک از فضاها مشخص می‌شود. موتور مدل‌سازی این نرم افزار، Energy Plus است که توسط دپارتمان انرژی آمریکا ساخته شده و از دقیق ترین نرم افزارهای موجود می‌باشد.

نرم افزار دیزاین بیلدر نه تنها از دقت زیادی در محاسبات برخوردار است، بلکه در مقایسه با دیگر نرم افزارهای مدل‌سازی موجود از قابلیت‌های زیادی برخوردار است. جدول زیر قابلیت‌های مدل‌سازی چند نرم افزار را با یکدیگر مقایسه می‌نماید و نشان می‌دهد که نرم افزار دیزاین بیلدر، نسبت به بسیاری دیگر از نرم افزارها از قابلیت‌های مدل‌سازی بسیار بیشتری برخوردار است.

قابلیت های نرم افزار دیزاین بیلدر Design Builder

نرم افزار دیزاین بیلدر Design Builder توانایی ارائه انواع تخصص های ساختمانی با یک بانک اطلاعاتی وسیع و گسترده در عرصه عملکرد انرژی ساختمانی دارد و این بانک اطلاعاتی مدیون سال ها تجربه و همکاری تهیه کنندگان این نرم افزار با متخصصان و مهندسان امور ساختمانی و همکاری موثر در بسیاری از پروژه های ملی و دولتی در سطح وسیع می باشد.

هدف از نرم افزار دیزایین بیلدر فراهم کردن یک ابزار پیشرو جهت طراحی بهینه ساختمان و افزایش راندمان مصرف انرژی با بهره مندی از یک محیط کاربری ساده و در عین حال توانمند جهت ایفای نقش جهت کاهش تاثیرات مخرب زیست محیطی که وابسته به مصرف انرژی است می باشد.

به طور کل نرم افزار دیزاین بیلدر Design Builder جهت تحلیل بار حرارتی ساختمان و تاثیر عوامل محیطی بر آن می باشد. از جمله قابلیت های این نرم افزار محاسبه بار سرمایشی و گرمایشی ساختمان، تاثیر راهکار های غیر فعال بر میزان مصرف انرژی، تصویر سازی و برآورد کمی تاثیر تشعشعات خورشیدی بر سطوح ساختمان می باشد.

این نرم افزار می تواند بر اساس اطلاعات آب و هوایی میزان مصرف انرژی را در ساعت، روز، ماه و سال محاسبه کرده و به طراحان جهت اتخاذ تصمیم های مناسب در زمینه مصرف انرژی ساختمانی بر مبنای اطلاعات واقعی کمک کند.

در این میان با توجه به شرایط بحرانی کشور به لحاظ مصرف انرژی و هم چنین مصرف بیش از 40 درصد انرژی کشور در بخش ساختمان، بهره مندی صحیح و اصولی از این نرم افزار می تواند نقش مهمی در جهت طراحی بهینه ساختمانی به لحاظ مصرف انرژی و به طبع آن کاهش آلودگی های زیست محیطی که بخش عظیمی از آن مرتبط با تامین انرژی جهت بخش ساختمان می باشد، ایفا کند تا از این طریق به توان پیامد های زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی که به واسطه مصرف انرژی و مسائل مرتبط با آن ایجاد می شود را کاهش داد.

از دیگر قابلیت های این نرم افزار می توان به موارد زیر اشاره کرد.

• • امکان ترسیم سه بعدی ساختمان در محیط نرم افزار
  • مدل سازی گرمایش و سرمایش ساختمان
  • بهره گیری از داده های آب و هوای وسیع و به روز (دارا بودن اطلاعات آب و هوایی بسیاری از شهر های ایران)
  • دارا بودن کتابخانه وسیعی از انواع مصالح و امکان اصلاح آسان آن ها بنا به نیاز هر پروژه
  • دارا بودن کتابخانه وسیعی از الگوهای مصرف اداری و خانگی
  • شبیه سازی ساختمان در دوره زمانی مشخص به صورت دینامیکی و در بازه های زمانی بسیار کوتاه
  • امکان شبیه سازی ورود نور آفتاب به ساختمان و نیز میزان دریافت انرژی تابشی در هر زمان از روز به صورت گرافیکی
  • شبیه سازی CFD ساختمان به دو نحوه شبیه سازی نحوه گردش هوا در داخل فضا های مختلف با تعریف شرایط مرزی سرعتی و دمایی و شبیه سازی نحوه عملکرد باد و تاثیرات محیط از بیرون به ساختمان
  • امکان بهینه سازی ساختمان با استفاده از الگوریتم ژنتیک

نرم افزار Revit

نرم افزار رویت یک نرم افزار مدل سازی اطلاعات ساختمان برای معماران، مهندسان ساختمان، مهندسان فنی، برق کاری و لوله کشی، طراحان و پیمانکاران است. این نرم افزار به کاربر اجازه می دهد یک ساختمان و قسمت های مختلف آن را به صورت سه بعدی طراحی کند، مدل را با عناصر نقشه کشی دو بعدی علامت گذاری کند و از پایگاه داده ساختمان به اطلاعات ساختمان دسترسی پیدا کند.

امکانات نرم افزار رویت

• • روند طراحی در نرم افزار رویت

برای طراحی در این برنامه، شما ابتدا حجم کلی ساختمان را رسم می کنید و سپس به آسانی عناصر ساختمان ( دیوار ها، ستون ها، درب ها، پنجره ها و … ) رسم می کنید.

• • ترسیمات در نرم افزار رویت

با کمک این نرم افزار کار ترسیم شما بسیار راحت است چون که شما با کمک این نرم افزار با انتخاب تراز هر طبقه، نقشه ای دو بعدی از عناصر موجود بر مبنای مقیاسی که تعریف کرده اید در اختیارتان قرار می گیرد.

• • جداول مقادیر و برآورد ها نرم افزار رویت

یکی دیگر از قابلیت های منحصر به فرد این نرم افزار بحث متره و برآورد پروژه می باشد .

• • مستند سازی برنامه رویت

برای انضباط در آلبوم نقشه ها می توانید استاندارد شرکت خود را برای چیدمان شیت ها و ضخامت خطوط و مقیاس های نقشه ها لحاظ کنید .

• • تبادلات در نرم افزار رویت

ارسال و وارد کردن فایل های اکثر نرم افزارهای کاربردی مهندسی معماری به این برنامه از قابلیت های منحصر به فرد این محصول شرکت Auto desk است.

• • تحلیل انرژی در نرم افزار رویت

یکی از مهم ترین ویژگی های این نرم افزار این ست که شما قادر هستید مدل ساختمان خود را از نظر دریافت و ذخیره انرژی برای رسیدن به شرایط ایده آل تجزیه و تحلیل بکنید.

• • تصاویر سه بعدی در نرم افزار رویت

  • گردش مجازی در نرم افزار رویت

نرم افزار سایزینگ کانال Ductsizer

به کمک این نرم افزار قدرتمند می توانید به راحتی سایز کانال های تهویه را به دست آورید. با وارد کردن CFM مورد نیاز عبوری در کانال و همچنین افت فشار کانال با توجه به نوع کانال انتخابی نرم افزار میزان حجم هوا را برای شما محاسبه می نماید.

سپس با وارد کردن طول کانال مورد نیاز، عرض کانال برای شما نمایش داده می شود. این نرم افزار برای چک کردن سایز کانال هایی که از طریق جداول محاسباتی به دست آمده بسیار مفید و سریع می باشد. ما این نرم افزار قدرتمند را به تمامی مهندسان تاسیسات که در زمینه طراحی و انتخاب کانال توزیع هوای تهویه از طریق هواسازها، ایر واشرها، کولر های آبی و یا کانال های اگزاسست فعالیت دارند پیشنهاد می کنیم.

نرم افزار سایزینگ لوله و محاسبات هیدرولیکی Pipesizer

این نرم افزار بسیار ساده می باشد و با وارد کردن اطلاعاتی از جمله قطر لوله و یا GPM کلیه اطلاعات مورد نیاز را به شما ارائه می دهد. این نرم افزار دارای دو منوی کشویی برای انتخاب جنس لوله و دمای سیال عبوری از داخل لوله می باشد. به کمک این نرم افزار می توانید اطلاعات زیادی از جمله ضخامت مورد نیاز لوله ها، وزن لوله، وزن سیال عبوری، چگالی سیال، دبی عبوری، افت فشار و بسیاری از پارامترهای دیگر را به دست آورد.

معرفی نرم افزار AutoCAD

نرم افزار اتوکد AutoCAD یک نرم افزار قدرتمند در زمینه طراحی با کمک کامپیوتر به صورت دو بعدی و سه بعدی و نقشه کشی است. نرم افزار اتوکد AutoCAD از سال ۱۹۸۲ به عنوان یک برنامه دسکتاپ و از سال ۲۰۱۰ به عنوان یک برنامه موبایل، وب و فضای ابری با نام AutoCAD 360 در دسترس عموم قرار گرفته است.

در حال حاضر نرم افزار AutoCAD که از محصولات شرکت آمریکایی اتودسک (Autodesk) است به دلیل قابلیت های بسیار پیشرفته در طراحی اتوماتیک به یکی از پرکاربردترین ابزارهای طراحی به کمک رایانه تبدیل شده است و جایگزین مناسب و پیشرفته برای ابزارهای طراحی فیزیکی و قدیمی می باشد.

قبل از تولید نرم افزارهای طراحی مثل اتوکد، طراحان به کمک ابزار هایی مثل تخته، قطب نما، گونیا و غیره طرح های خود را پیاده سازی می کردند که بسیار زمان بر و پیچیده بود، ولی حالا به کمک نرم افزار اتوکد طراحی بسیار ساده تر و با دقت بیشتری انجام می شود و همین علت محبوبیت نرم افزار اتوکد در بحث طراحی صنعتی و نقشه کشی با بیش از ۲۰۰ میلیون کاربر در جهان می باشد.

کاربرد های اتوکد به عنوان ابزار طراحی مهندسی

ترسیم اجزای مهندسی، طرح های پایه و تحلیل سیستم های HVAC نقش مهمی در مهندسی شهر، مکانیک، سیستم و برق دارند. با استفاده از این نرم افزار خطاهای انسانی به حداقل می رسد .اتوکد نرم افزار توصیه شده به مهندسان است زیرا در استفاده از ابزارهای طراحی کاملا حرفه ای عمل می کند و دقت و صحت لازم را به همراه دارد. پس می توان آن را نرم افزاری برای طراحی قطعات مکانیکی، تحلیل سیستم های برق و لوله کشی و حل مشکلات مربوط به آن ها دانست.

بررسی مبحث 17 نظام مهندسی در خصوص دودکش

• 17-7-1 کلیات دودکش

دودکش ها نقش اصلی در تخلیه محصولات احتراق مواد سوختی دارند و از آن جا که این محصولات حاوی مواد خطرناک، مسموم کننده، سوزاننده و آلاینده هستند، لزوم انتقال کامل آن ها به خارج از فضای ساختمان و پیشگیری از بروز هرگونه نشت یا انتشار در فضای داخل ایجاب می نماید که طراحی، اجرا و کنترل کیفی ساخت این دودکش ها طبق اصول مهندسی با رعایت کلیه ضوابط ایمنی، فنی و کیفی صورت گیرد. از این رو اجرای دقیق الزامات این فصل در حوزه وظایف طراح، مجری، مهندس ناظر و بهره بردار قرارداشته و هر یک در قبال وظایف تعیین شده مسئولیت قانونی دارد. علاوه بر این سازندگان دستگاه های گازسوز و نصابان نیز در شمول همین قاعده قرار دارند.

•  17-7-2 حدود و دامنه كار دودکش

 الزامات این فصل شامل موارد زیر می باشد

طراحی، ساخت و کنترل کیفی دودکش از جمله

• • تعیین اندازه های دودکش شامل تعیین قطر بر اساس ظرفیت حرارتی دستگاه گازسوز و ارتفاع دودکش

  • تعیین اندازه های لوله رابط دودکش

  • جنس دودکش و لوله رابط

  • دودکش های مشترک

  • انتهای دودکش

  • محل اتصال خروجی دستگاه به دودکش ساختمان

  • محل خروج دودکش از بام ساختمان و فواصل

• 17-7-3 الزامات ساخت دودكش

هرجا در این مقررات از دودکش نام برده شده منظور دودکشی است که توسط اشخاص ذی صلاح طراحی و اجرا شده و در قسمت های غیر قابل رویت هیچ گونه نقصی که منجر به سلب ایمنی آن شود، ندارد. انطباق بخش های قابل رویت دودکش با مقررات این مبحث الزامی بوده ولی سایر الزامات ساخت دودکش، خارج از شمول این مقررات می باشد.

17-7-3-1

مهندس ناظر موظف است در زمان تأیید لوله کشی گاز ساختمان، از مناسب بودن نحوه خروج محصولات احتراق برای هر شیر مصرف و همچنین تامین هوای لازم برای دستگاه گازسوز اطمینان حاصل نماید.

17-7-3-2

طراحی و اجرای دودکش مشترک برای چند دستگاه گازسوز که در طبقات متوالی قرار دارند (حداکثر 5 طبقه) به شرطی مجاز است که هوای مورد نیاز احتراق به طور مستقیم از فضای آزاد تامین شود. در صورتی که تامین هوای احتراق از داخل فضای واحد مسکونی باشد اجرای دودکش مشترک مجاز نیست.

17-7-3-3

گازهای حاصل از احتراق دستگاه های گازسوز باید مطابق این مقررات و با رعایت دستورالعمل سازنده دستگاه، به طور مستقیم و بدون برخورد با مانع، به هوای آزاد هدایت شود.

17-7-3-4

محل اتصال دودکش به کورههایی که با گاز طبیعی در شرایط اتسمفریک کار می کنند، باید در بالاترین قسمت کوره قرار گرفته باشد.

17-7-3-5

در کوره هایی که دهانه خروجی دود از کوره (محل اتصال کوره به دودکش) در قسمت پایین کوره قرار دارند، باید از بالاترین نقطه محفظه کوره لوله ای با قطر حداقل یک اینچ به قسمت عمودی لوله دودکش متصل شود تا گاز جمع شده در بالای کوره از این معبر خارج و هنگام روشن کردن مشعل، انفجار ایجاد نشود.

• 17-7-4 تعيين قطر دودكش مستقل برای یك دستگاه گازسوز

 17-7-4-1

برای تعیین قطر دودکش های فلزی یا سیمانی برای یک دستگاه گازسوز از جدول 17-7-1 استفاده شود.

17-7-4-2

اگر قطر دودکش به دست آمده از جدول کمتر از اندازه قطر محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز باشد، استفاده از دودکش با قطر کوچکتر مجاز است مشروط بر این که

• • ارتفاع کل دودکش (H )حداقل 3 متر باشد

  • قطر دودکش برای محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز به قطر 300 میلیمتر (12 اینچ) و کمتر از آن، بیش از یک اندازه جدول کوچک نشده باشد.

  • قطر دودکش برای محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز به قطر بیش تر از 300 میلی متر (12 اینچ)، بیش از دو اندازه جدول کوچک نشده باشد.

17-7-4-3

طول افقی لوله رابط برابر (L=0 ) به معنی دودکشی است که به صورت مستقیم و به طور قائم بر روی محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز نصب شده باشد.

17-7-4-4

برای محاسبه قطر دودکش دستگاه های گازسوزی که در مناطق مرتفع نصب می شوند، مصرف گاز دستگاه در سطح دریا ملاک خواهد بود.

• 17-7-5 تعيين قطر دودكش مشترك و لوله رابط دودکش

 17-7-5-1

استفاده از دودکش مشترک برای وسایل گازسوزی که هوای مورد نیاز آن ها از بیرون تامین نمی گردد، ممنوع است. استفاده از دودکش مشترک فقط برای وسایل گازسوزی که هوای مورد نیاز آن ها از هوای آزاد تامین می شود، مجاز است.

17-7-5-2

قطر دودکش های مشترک فلزی تک جداره یا سیمانی پیش ساخته برای استفاده بیش از یک دستگاه گازسوز که در یک طبقه نصب شده اند، طبق شکل 17-7-2 و جدول 17-7-2 تعیین می شود.

17-7-5-3

اتصال دودکش (مستقل یا مشترک) دستگاه های گازسوز بدون فن به دودکش دستگاه های گازسوز فن دار و بالعکس مجاز نیست.

17-7-5-4

وسایل گازسوز دارای مشعل تحت فشار (فن دار) که در طبقات مختلف نصب می شوند باید دارای دودکش مستقل بوده و استفاده از دودکش مشترک در این شرایط مجاز نمی باشد.

• 17-7-6 روش طراحی دودكش مشترك دستگاه های گازسوز ساختمان های چند طبقه برای هر قسمت

روش تعیین قطر لوله های رابط و دودکش ها با توجه به شکل3-7-17 و بند5-7-17 به شرح زیر است:

الف) عوامل تعيين كننده اندازه لوله رابط دودكش

• • ظرفیت حرارتی دستگاه گازسوز

  • ارتفاع لوله رابط (R)

  • فاصله مرکز دو سه راهی مجاور h+R=H

جدول 17-7-2-الف (رابط ها)

ب) عوامل تعيين كننده اندازه دودكش مشترك

• • کل ظرفی های حرارتی

  • ارتفاع کل (H)

  • قسمت قائم دودکش مشترک بدون خم

  • جدول 17-7-2-ب

پ) در ساختمان های چند طبقه، اندازه قطر پایین ترین لوله رابط و قسمت قائمی که گاز را به پایین ترین سه راهی دودکش اصلی یا دودکش مشترک هدایت می کند باید از جدول 17-7-1 محاسبه شود. در این رابطه ارتفاع (H) از محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا سه راهی پایین ترین طبقه منظور شود.

ت) قطر لوله رابط دودکش های مشترک طبق جدول های 17-7-2-الف و 17-7-2-ب می باشد.

ث) هر خم 90 درجه اضافه بر دو خم اول، ظرفیت لوله رابط دودکش مشترک را 10 %کاهش می دهد.

ج) بدون در نظر گرفتن جدول ظرفیت، در صورت تساوی قطر لوله رابط و قطر دودکش مشترک، باید قطر دودکش مشترک حداقل یک اندازه بزرگتر باشد.

چ) کلیه اتصالات مورد مصرف جهت اتصال لوله رابط ها به دودکش مشترک باید هم اندازه دودکش مشترک در محل تقاطع لوله رابط با دودکش باشد.

ح) در مورد ساختمان های چندطبقه، ارتفاع (H) در هر قسمت از دودکش، فاصله عمودی بین محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا مرکز سه راهی بعدی طبقه فوقانی است .

• 17-7-7 نکات ضروری برای طراحی و اجرای دودكش ها

17-7-7-1

هر مصرف کننده درون سوز مانند بخاری، آبگرمکن و غیره باید دارای دودکش مناسب و لوله رابط مستقل باشد.

17-7-7-2

لوله رابط و اتصالات آن در دودکش های مشترک باید از نوع فلزی باشد.

17-7-7-3

اتصال لوله های رابط دودکش مشترک فقط باید با استفاده از سه راهی اتصال پیش ساخته انجام شود. اتخاذ روش های دیگر برای گرفتن انشعاب مجاز نیست.

17-7-7-4

برای تعیین قطر دودکش و لوله رابط فلزی پیش ساخته برای بیش از یک دستگاه گازسوز در یک طبقه از جدول های 17-7-2-الف و ب استفاده شود.

17-7-7-5

به منظور تعیین قطر دودکش های تک جداره فلزی یا پیش ساخته سیمانی برای بیش از یک دستگاه گازسوز در یک طبقه از جدول 17-7-1 استفاده شود.

17-7-7-6

شیر مصرف کننده باید در محلی که دودکش وجود دارد یا نصب آن امکانپذیر است، نصب شود.

17-7-7-7

حداکثر طول لوله رابط باید 45/0 متر برای هر 5/2 سانتیمتر قطر لوله رابط باشد. در صورتی که طول لوله رابط از 45/0 متر برای هر 5/2 سانتیمتر قطر بیشتر باشد، باید از طریق افزایش قطر یا ارتفاع لوله رابط یا ارتفاع کل دودکش ظرفیت مورد نظر تأمین شود.

17-7-7-8

در صورت نصب دو دستگاه گازسوز در یک طبقه، دودکش مشترک باید نزدیک تر یا به طور مستقیم روی دستگاه گازسوز کوچک تر قرار گیرد.

17-7-7-9

قطر لوله های رابط باید مساوی یا بزرگتر از اندازه محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز باشد.

17-7-7-10

برای انتخاب قطر دودکش دستگاه های گازسوزی که در مناطق مرتفع نصب می شوند، ظرفیت حرارتی وسیله گازسوز در سطح دریا ملاک می باشد.

17-7-7-11

برای چند دستگاه گازسوز که در یک طبقه قرار گرفته اند، ارتفاع (H) از بالاترین مجرای خروجی محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا انتهای دودکش اصلی محاسبه شود.

17-7-7-12

ضخامت دودکش و لوله رابط فلزی باید مطابق جدولهای 17- 7 -3- الف و ب در نظر گرفته شود.

7-7-7-13

استفاده از لوله های قابل انعطاف (خرطومی یا آکاردئونی) به عنوان دودکش ممنوع است.

17-7-7-14

مقادیر حداکثر ظرفیت حرارتی وسایل گازسوز مندرج در جدول های این بخش برمبنای نصب دو زانویی 90 درجه در لوله های رابط ارایه گردیده اند. به ازای اضافه شدن هر زانویی 90 درجه و یا معادل آن ده درصد از ظرفیت حرارتی دودکش مندرج در جدول کاسته خواهد شد.

17-7-7-15

درون یابی در مقادیر جدول های این بخش مجاز است، ولی برون یابی مجاز نیست.

17-7-7-16

حداقل فاصله کلاهک دودکش با کولرهای آبی و دریچه های تامین هوای ساختمان باید 3 متر در نظر گرفته شود.

17-7-7-17

حداقل قطر دودکش های دستگاه های گازسوز 10 سانتیمتر می باشد و چنان چه محاسبات کمتر از قطر مذکور باشد حداقل همان 10 سانتی متر باید رعایت شود.

17-7-7-18

در دودکش های مشترک می توان حداکثر قطر محاسبه شده دودکش را از ابتدا تا انتها یکسان در نظر گرفت.

• 17-7-8 ضوابط نصب دودكش ها

17-7-8-1

انتهای کلیه دودکش ها باید حداقل یک متر از سطح پشت بام بالاتر بوده و از دیوارهای جانبی نیز حداقل سه متر فاصله داشته باشد. در صورتی که فاصله کمتر از 3 متر باشد انتهای دودکش باید حداقل 60 سانتیمتر از بلندترین دیوار مجاور بالاتر قرار گیرد.

17-7-8-2

قسمت قائم دودکش باید روی پایه های مناسب قرار گیرد تا وزن آن به پایه منتقل شود. علاوه بر آن باید قسمت قائم دودکش توسط بست های مناسب به دیوار محکم شود.

17-7-8-3

عبور دودکش از فضای داخلی و سقف کاذب حمام مجاز نیست.

17-7-8-4

برای استفاده از بخاری دیواری باید دهانه دودکش حداقل در ارتفاع 120 سانتیمتر از کف محل نصب بخاری، تعبیه شده باشد.

17-7-8-5

دودکش مشترک با شرایط مندرج در جدول 17-7-2-الف حداکثر برای پنج طبقه استفاده شود.

17-7-8-6

در صورتی که ساختمان بیش از پنج طبقه باشد، متناسب با تعداد طبقات باید از دودکش مشترک براساس جدول های مربوطه استفاده شود.

17-7-8-7

چنانچه دودکش در داکت نصب شود، داکت ویژه دودکش ها باید از بال به هوای آزاد ارتباط داشته باشد. این داکت نباید به فضاهای داخلی ساختمان راه داشته باشد.

17-7-8-8

کلیه محل های اتصال دودکش باید کاملا دودبند شوند.

17-7-8-9

استفاده از قطعات لوله های سیمانی پیش ساخته سر صاف(لب به لب) ممنوع است و باید از نوع نر و ماده (فنجانی) استفاده شود.

مبحث 17 مقررات ملی ساختمان

هیدولیک سپراتور چیست

هیدرولیک سپراتور

در مدارهای اولیه و ثانویه به عاملی نیاز داریم تا حلقه های اولیه و ثانویه را از هم جدا کنند که این کار را لوله مشترک انجام می دهد. همچنین در سیکل اولیه از ایر سپراتور برای خروج هوا از مدار و نیز صافی در قسمت مکش پمپ ها استفاده می شود. این سه وسیله وظایفی را که انجام می دهند در یک دستگاه عرضه می شود که این دستگاه همان Hydraulic separator می باشد.

هیدرولیک سپراتور سرعت جریان را در محفظه کاهش می دهد که این امر اجازه می دهد دو عملکرد دیگر یعنی خروج هوا و خروج کثیفی نیز صورت گیرد. هیدرولیک سپراتور این وظایف را بدون اتصال لوله اضافی و هزینه نصب آن انجام می دهد.

این دستگاه شامل چندین جز مختلف با عملکرد مشخصی می باشد که هرکدام از آن ها دارای الزامات خاصی می باشند که اغلب برای استفاده در مدارهای سیستم های گرمایش و تهویه مطبوع کاربرد دارد

نحوه عملکرد هیدرولیک سپراتور

هنگامی که یک سیستم دارای یک مدار اولیه با پمپ مختص به خود و یک مدار ثانویه با یک یا چند پمپ توزیع باشد، شرایط کاری در سیستم ممکن است به وسیله تعامل پمپ ها، ایجاد تغییرات غیر طبیعی در نرخ جریان و فشار مدارها رخ دهد. هیدرولیک سپراتور ناحیه ای با افت فشار کم ایجاد می کند و مدار اولیه و ثانویه را به یکدیگر متصل می کند در حالی که از لحاظ هیدرولیکی مستقل از یکدیگر می باشند.

اگر افت فشار در مقطع مشترک ناچیز باشد، جریان در یک مدار باعث ایجاد جریان در مدار دیگر نمی شود. در این مورد نرخ جریان در مدارهای مربوطه به طور انحصاری بستگی به مشخصات نرخ جریان پمپ ها دارد که باعث جلوگیری از اثر متقابل ایجاد شده به علت اتصال سری پمپ ها می شود. بنابراین استفاده از این وسیله با این ویژگی ها به این معنی است که جریان در مدار ثانویه تنها زمانی به گردش می افتد که پمپ مربوطه روشن باشد و به سیستم اجازه می دهد تا بار خالص مورد نیاز آن زمان را برآورده کند.

زمانی که پمپ ثانویه خاموش است، گردشی در مدار ثانویه وجود ندارد، تمام نرخ جریان تولید شده توسط پمپ اولیه از طریق سپراتور بایپس می شود، با هیدرولیک سپراتور این امکان به وجود می آید که یک مدار تولید با یک نرخ جریان ثابت و یک مدار توزیع با نرخ جریان متغیر داشته باشیم. این شرایط عملیاتی برای گرمایش های مدرن و سیستم تهویه مطبوع امکان پذیر است.

سه شرایط بالانس هیدرولیکی برای سیکل بویلر بررسی می کنیم

• حالت اول: دبی سمت بویلر برابر دبی سمت مصرف کننده

در این حالت سیستم از لحاظ جریانی بالانس است و دو جریان بر روی یکدیگر اثری ندارند. مشابه شکل دماها در طرفین بدون تغییر است. یعنی دمای رفت از بویلر در سیکل اولیه با دمای رفت در سیکل ثانویه برابر است. همچنین دمای برگشت از سیکل ثانویه با دمای برگشت به بویلر برابر خواهد بود.

• حالت دوم: دبی سمت بویلر کمتر از دبی سمت مصرف کننده

در این حالت دبی در بخش ثانویه بیشتر از بخش اولیه است و مقداری از دبی برگشت در دستگاه حرکت معکوس داشته و به سیکل ثانویه باز می گردد. لذا دمای رفت در بخش ثانویه کمی از دمای رفت بویلر پایین تر خواهد رفت. این حالت در سیکل چیلر مشکل ایجاد خواهد کرد و بایستی از آن اجتناب شود. همان طور که در تصویر دیده می شود دماهای برگشت در هر دوسیکل یکسان است.

• حالت سوم: دبی سمت بویلر بیشتر از دبی سمت مصرف کننده

در این حالت دمای رفت در هر دو مدار یکسان بوده و برابر دمای خروجی از بویلر است. تنها تفاوت در دمای برگشت در حلقه اولیه است که دبی آن اندکی با دبی مدار اولیه مخلوط شده است و دمای برگشت به بویلر را بالا می برد.

سیستم گرمایشی در کشور کانادا

بررسی سیستم های گرمایشی در کشور کانادا

کشور کانادا پس از روسیه دومین کشور بزرگ جهان و بزرگترین کشور در قاره آمریکای شمالی به حساب می آید و شرایط آب و هوایی بسیار متفاوتی دارد که نباید از آن غافل شد. اغلب مردم کانادا را کشوری با آب و هوای سرد و برفی تصور می کنند اما در حقیقت، آب و هوای شهر های کانادا به اندازه چشم انداز های این کشور متنوع است. مردم کانادا یک لطیفه دارند که می گویند در کانادا هشت ماه از سال زمستان هست که به دنبال آن چهار ماه دیگه از سال تعمیر جاده ها است. البته این گفته در مورد بخش هایی از کشور کانادا به واقعیت نزدیک است.

به طور کلی کانادایی ها مخصوصا افرادی که در مناطق پر جمعیت تر و در نزدیکی مرز آمریکا سکونت دارند از داشتن این چهار فصل بسیار متفاوت لذت می برند. فصل بهار به دلیل جریان های گرم اقیانوسی در امتداد خط ساحلی بریتیش کلمبیا در ماه فوریه آغاز می شود. در سراسر نقاط مرکزی و جنوبی کشور کانادا، آب و هوای دلپذیر بهاری معمولا در ماه می فرا می رسد.

فصل تابستان از اواخر ماه می شروع می شود و تا ماه سپتامبر ادامه دارد. ماه های ژوییه و آگوست گرم ترین ماه های سال هستند و معمولا درجه حرارت در شهر های بزرگ در جنوب و در سراسر دشت های مرکزی در فصل تابستان در مناطق کم ارتفاع به حدود ۲۶ درجه سلسیوس و در مناطق مرتفع به دمای ۳۲ درجه سلسیوس می رسد. بسیاری از مسافران ماه های سپتامبر و اکتبر (پاییز) را بهترین زمان برای بازدید از کانادا می دانند زیرا بیشتر روز ها خنک و دلپذیر هستند.

زمشتان های سرد و طولانی در کانادا

زمستان های کانادا سرد و طولانی است و در مناطق شمالی این کشور می تواند بسیار وحشتناک باشد. در استان های مرکزی و چمن زارها، دمای متوسط روزانه در زمستان نزدیک به ۱۵ درجه زیر صفر و حتی تا منفی 29 درجه نیز پایین می آید. در این مناطق بارش برف تقریبا شش ماه از سال را تحت پوشش قرار می دهد، در حالی که در مناطق دور شمالی، بارش برف در نه ماه از سال یا بیشتر یک امری طبیعی محسوب می شود.

زمستان در بخشی از کانادا مانند فلات ها می تواند گرم و خشک باشد یا در کانادای مرکزی مرطوب و در سواحل ملایم تر باشد. فصل بهار در سراسر کشور کانادا، فصلی دوست داشتنی و خوشایند است. فصل پاییز در کانادا بیشتر اوقات خنک است که با برگ های قرمز و نارنجی روی درختان می درخشد. کانادا در زمستان با سرمای شدیدی رو به رو می باشد، با این وجود می توانید از چینوک آلبرتای جنوبی، باد گرم و خشکی که در اواخر زمستان بر پایین شرقی کوه های راکی می وزد و موجب ذوب شدن برف های کوه های راکی می شود، لذت ببرید.

زمستان ها در سواحل غربی یعنی در شهرهایی مانند ونکوور و ویکتوریا خنک و مرطوب می باشد و هنگامی که دما کاهش می یابد کانادایی ها به خاطر وجود زیر ساخت های گرمایشی خانه ها، ماشین ها و سیستم حمل و نقل عمومی شان گرم می مانند و حتی برخی از شهر ها دارای مسیر پیاده روی داخلی از خانه تا مدرسه را راه اندازی کرده اند..

دمای روز در فصل تابستان می تواند تا سی و پنج درجه یا بالاتر از آن افزایش یابد این در حالی است که کمترین دمای آن در فصل زمستان می تواند به بیست و پنج درجه زیر صفر یا کمتر برسد که این موضوع برای کانادایی ها امری طبیعی است. در بهار و پاییز هم دمای هوا معتدل تر است. به طور کلی در خصوص آب و هوای کانادا می توان گفت به دلیل پهناور بودن این کشور، آب و هوای کانادا را نمی‌توان به طور قطع سرد و خشک و یا گرم و معتدل توصیف کرد.

همان گونه که در بالا اشاره کردیم در مناطق شمالی این کشور که نزدیک به قطب است آب و هوای کانادا کاملا سرد بوده و متوسط دمای سال در این مناطق بسیار پایین است و معمولا به زیر صفر می رسد ولی آب و هوای کانادا در مناطق جنوبی و چسبیده به مرز آمریکا به اندازه ای با مناطق شمالی این کشور متفاوت است که می توان گفت میانگین دمای سالانه در ایالاتی مثل انتاریو و بریتیش کلمبیا تا مرز ۲۰ درجه بالای صفر نیز می‌رسد.

سیستم های گرمایش و آب گرم در کانادا

در کانادا برای گرم کردن خانه در زمستان روش های متفاوتی وجود دارد که در ادامه به آن ها می پردازیم.

• شوفاژ نفتی (گازوییلی) در کانادا

اگر شما مالک خانه هستید یا خانه ای را بدون گرمایش اجاره کرده اید، برای دریافت منظم نفت مورد نیاز، باید یکی از شرکت های توزیع نفت را انتخاب کنید. البته اگر آپارتمانی که اجاره کرده اید با نفت گرم می شود معمولا مسئولیت تهیه نفت با مالک ساختمان است و در مبلغ اجاره بها گنجانده می شود.

• هیتر های برقی در کانادا

چنان چه برای گرم کردن خانه در زمستان از برق استفاده می کنید هزینه گرمایش در صورت حساب برق شما محاسبه می شود و معمولا این هزینه در خانه های اجاره ای در مبلغ اجاره بها گنجانده نمی شود. اگر در آپارتمان زندگی‌ کنید به احتمال بسیار زیاد سیستم گرمایش منزل شما برقی خواهد بود و در سیستم برقی پایین دیوار‌ها را با یک نوع المنت پوشش می دهند و دمای هر اتاق با یک ترموستات تنظیم می شود. برای یک آپارتمان ۱۰۰ متری با سیستم برقی در زمستان باید حدود ۶۰$ در ماه بپردازید.

• اجاق های چوبی در کانادا

برخی از افراد برای گرم کردن هوای فضای خانه و تامین آب گرم منزل خود از اجاق های چوبی استفاده می کنند. به این نکته توجه کنید برای استفاده از بیمه هنگام وقوع حادثه ناشی از آتش سوزی حتما باید نصب سیستم اجاق چوبی درست و تایید شده باشد.

• بخاری یا اجاق گازی در کانادا

برخی از افراد برای کاهش مصرف برق یا نفت، از بخاری یا اجاق های گازی استفاده می کنند. اگر می خواهید تحت پوشش بیمه هنگام وقوع حادثه قرار بگیرید به این نکته توجه کنید که نصب وسایل گازسوز باید درست و تایید شده باشند. سیستم گازی هم شبیه شوفاژ‌های ایران است بعضی‌ با هوا و بعضی‌ با لوله‌های گرم که زیر کف خانه ها جاسازی شده اند کار می کند. هزینه گاز برای یک خانه ۳۰۰ متری حدودا ۱۵۰$ می باشد.

در پایان به بیان نکاتی در مورد سیستم گرمایش و آب گرم مصرفی در کشور کانادا می پردازیم.

• در کانادا، رایج ترین روش برای گرم کردن آب گرم مصرفی، بدون در نظر گرفتن نوع سیستم، استفاده از حرارت سیستم گرمایش محیط است. لذا چنان چه هزینه گرمایش در اجاره شما گنجانده شده است، شامل آب گرم نیز خواهد بود.
• استفاده از برق و گاز و شوفاژ نفتی (گازوییلی) رایج ترین روش ها برای گرم کردن خانه ها می باشد.
• باید به طور سالیانه نسبت به کنترل و تمیزکاری موتورخانه شوفاژ، اجاق های چوبی، اجاق های گازی و دودکش ها، توسط افراد حرفه ای اقدام کنید و از صحت عملکرد آن ها مطمین شوید. این کار می تواند برای پیشگیری از آتش سوزی و پخش گاز سمی مونوکسید کربن مفید باشد. اگر در خانه اجاره ای زنگی می کنید، به طور معمول مسئولیت نگهداری سیستم گرمایش به عهده صاحب خانه می باشد.
• مردم غالبا یک اجاق گازی یا اجاق چوبی به عنوان بخاری یدکی نگهداری می کنند که از آن در زمان های قطع برق در زمستان استفاده کنند. به این نکته توجه کنید که موتورخانه شوفاژ که با نفت کار می کند برای روشن شدن و کار کردن به برق احتیاج دارد.
• همچنین از دیگر سیستم های گرمایشی می توان به سیستم گرمایش از کف اشاره کرد ولی هنوز در کشور کانادا رواج نیافته است

پنل های خورشیدی معکوس و تولید برق در شب

تولید برق در شب توسط پنل های خورشیدی

آیا از سلول‌‌های خورشیدی می توانیم در شب هم انرژی تولید کنیم؟ اگر با سازوکار تبدیل انرژی در سلول فتوولتائیک آشنا باشید، چنین پرسشی به‌‌ نظرتان بسیار مسخره به نظر خواهد آمد، دانشمندان امروزه روی پنل‌ های خورشیدی کار می‌کنند که در شب قابلیت تولید انرژی داشته باشند. مقاله تحقیقاتی این دانشمندان تحت عنوان (Optically Coupling With Deep Space) چاپ شده است که شاید یکی از سخت‌ترین عناوین مقالات سال باشد.

اما این عنوان دقیقا چه معنی دارد و سلول های خورشیدی معکوس دقیقا چگونه کار می‌کنند؟ سلول‌های فتوولتاییک (Photovoltaics) حتی در روز های ابری هم قادر به جذب و ذخیره نور و گرما هستند. آن‌ ها کمترین طیف‌های نوری موجود در آسمان را هم جذب کرده و برای تولید انرژی الکتریکی استفاده می‌کنند.

توسعه سیستم فوتوولتائیک

دانشمندان برای توسعه سیستم‌های فتوولتاییک، سعی می‌کنند از سلول‌های حرارتی به جای سلول‌های فوتو استفاده کنند تا کمترین انرژی و حرارت دریافت و تبدیل به انرژی برق شود. در واقع کمترین طول موج انرژی را هم جذب شود.

اخیرا، محققان سراغ رویکردی با عنوان سلول‌های تابشی حرارتی معکوس رفتند. جرمی ماندی، استاد دانشکده‌‌ی مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه UC Davis کالیفرنیا، از انواع خاصی از سلول‌‌های فتوولتائیک سخن می‌‌گوید که در شرایط ایده ال شب می‌‌توانند ۵۰ وات در هر مترمربع انرژی تولید کنند. این میزان انرژی تقریبا یک‌‌چهارم خروجی انرژی پنل‌‌های فتوولتائیک رایج است. نتایج این مطالعه‌ مفهومی ماندی و تریستان دپه، ژانویه‌‌ی سال جاری میلادی در ژورنال علمی ACS Photonics منتشر شده است.

طرز کار سلولهای خورشیدی جدید و شباهت آن با انواع رایج

طرزکار سلول‌‌های خورشیدی جدید شباهت فراوانی با انواع رایج موجود دارد، با این تفاوت که در حالت عادی این سلول‌ها انرژی تابش‌های شدید خورشید را دریافت و تبدیل به انرژی الکتریکی کرده و به زمین تحویل می‌دهند. در حقیقت، انرژی خورشید آن‌قدر قوی و زیاد است که انرژی زمین در برابر آن صفر به نظر می آید. ولی در سلول‌های خورشیدی معکوس، قرار است زمین نقش خورشید را در شب ایفا کند و سلول‌های حرارتی بتوانند طیف‌های انرژی را از زمین دریافت و تبدیل به انرژی الکتریکی کنند.

اگر بتوانیم سلول‌های خورشیدی معکوس را در سقف خانه‌ها، کارخانه‌ها و مراکزی که به طور طبیعی تولیدکننده انرژی گرمایی هستند نصب کنیم این سلول‌ها انرژی را از زمین دریافت کرده و پس از تبدیل به منبع دیگری تحویل می‌دهند.

ماندی می‌کوشد نمونه‌‌ای آزمایشی از این سلول‌‌های خورشیدی شبانه را با قابلیت تولید انرژی اندک تولید کند و پژوهشگران امیدوار هستند بتوانند به‌‌مرور خروجی توان و بازدهی این قطعات را افزایش دهند.

هیت سینگ ها و شباهت آن با پنل های خورشیدی معکوس

روند کلی شبیه به چیزی است که از آن به عنوان هیت‌سینک یاد می کنیم و گیمرها با آن خیلی خوب آشنایی دارند. هیت‌سینک‌ها سعی می‌کنند حرارت و انرژی گرمایی را جمع‌آوری و در محیط دیگری آزاد یا تبدیل کنند.

تیم تحقیقاتی که روی پنل‌های خورشیدی معکوس کار می‌کنند، مدعی شدند این فناوری و رویکرد می‌تواند تا ۲۵ درصد تولید انرژی الکتریکی بیشتری نسبت به پنل‌های خورشیدی روز داشته باشد. به علاوه این فرآیند نوعی بازیافت انرژی به حساب می آید و باعث کاهش گرمای موجود در سطح کره زمین می‌شود. امروزه انواع ماشین‌آلات، کارخانه‌ها و فناوری‌ها به تولید گرما مشغول هستند و نیاز به سیستم‌هایی دارند تا این انرژی گرمایی را جمع‌آوری و در محل دیگری آزاد یا تبدیل کنند. هرچقدر بتوانیم انرژی‌های تجدیدپذیر بیشتری استفاده کنیم نیاز به نیروگاه‌هایی با سوخت فسیلی سنتی کمتری خواهیم داشت.

سلول های گرماتشعشعی

انواع دیگری از تجهیزات به نام سلول‌‌های گرماتشعشعی (Thermoradiative cell) وجود دارند که می‌‌توانند با تشعشع حرارت به محیط اطراف خود انرژی تولید کنند. اخیرا، پژوهشگران کوشیده‌‌اند با کمک این سلول ها انرژی حرارتی اضافی ناشی از موتورها را بازیافت کنند. سلول های گرماتشعشعی هنگامی که رو به آسمان قرار می گیرند، پرتو فروسرخ از خود ساطع می کنند چرا که دمای آن ها به‌‌ مراتب کمتر از دمای فضای خارج از جو است.

یک نکته جالب این است که پژوهشگران می‌گویند اگر جلوی مسیر تابش مستقیم نور خورشید را مسدود کنیم می توانیم به تولید انرژی در ساعات روز نیز ادامه دهیم. از آن جا که انواع جدید سلول‌‌های خورشیدی از لحاظ نظری می‌توانند در تمام ساعات شبانه‌‌روز انرژی تولید کنند، پژوهشگران بار دیگر به رویای برقراری تعادل تولید و مصرف انرژی با کمک منبع تجدیدپذیر در کل ساعات شبانه‌‌روز امیدوار شده‌‌اند.

چین و اولین خورشید مصنوعی دنیا

اولین خورشید مصنوعی جهان

کشور چین در مرحله راه‌‌اندازی راکتور همجوشی هسته‌‌ای جدید خود می باشد که می‌‌تواند با شبیه‌‌سازی فرایند رخ‌‌داده درون خورشید، انرژی تولید کند. این راکتور با نام مستعار خورشید مصنوعی شناخته می‌‌شود و درصورت راه‌‌اندازی موفقیت‌‌آمیز می‌‌تواند دانشمندان را یک گام دیگر به‌‌سوی انرژی پاک، ارزان قیمت و بی انتها حاصل از همجوشی هسته‌‌ای نزدیک‌‌تر کند.

ساخت راکتور HL-2M Tokamak بخشی از پروژه‌‌ی ملی ابررسانای پیشرفته‌‌ی آزمایشی توکامک محسوب می‌‌شود که از سال ۲۰۰۶ تا اکنون در کشور چین جریان دارد. در ماه مارس گذشته، یکی از مقامات رسمی سازمان ملی هسته‌‌ای چین اعلام کرد که روند ساخت راکتور HL-2M تا پایان سال میلادی جاری به پایان خواهد رسید.

دمای بالاتر از 200 میایون درجه سلسیوس

بنابر گزارش خبرگذاری کشور چین، شین‌‌هوآ، در ماه ژوئن، سیستم کویل راکتور نصب شده و از آن موقع تاکنون روند تکمیل بقیه‌‌ی قسمت‌‌های راکتور به‌‌خوبی جلو رفته است. دوآن شورو، رییس بنیاد فیزیک جنوب‌‌غرب چین و از دست‌‌‌‌اندرکاران این پروژه طی کنفرانس انرژی همجوشی ۲۰۱۹ چین بیان کرده است که راکتور یادشده در سال ۲۰۲۰ وارد فاز بهره‌‌برداری خواهد شد.

او در حضور شرکت‌‌کنندگان این کنفرانس توضیح داده است که چگونه دستگاه جدید می‌‌تواند به دمایی بالاتر از ۲۰۰ میلیون درجه‌‌ سانتی گراد دست یابد. این دما چیزی حدود ۱۳ برابر دمای مرکز خورشید می باشد. نسخه‌‌های قبلی از خورشیدهای مصنوعی توانسته بودند به دمای ۱۰۰ میلیون درجه‌‌ سانتی‌‌گراد برسند، بنابراین این پیشرفتی مهم است که در نوامبر سال گذشته به‌‌صورت وسیع در رسانه‌‌های چینی منعکس شد.

همجوشی هسته ای

همجوشی هسته‌‌ای فرایندی است که انرژی‌ بخش تمام ستارگانی مانند خورشید به‌‌شمار می‌‌آید. در این فرایند، دو ذره‌‌ی زیراتمی سبک‌‌تر در ترکیب با یکدیگر یک هسته‌‌ سنگین‌‌تر را تشکیل می‌‌دهند و طی آن، مقادیر زیادی انرژی آزاد می‌‌شود. درون خورشید ما نیز با رسیدن دما به ۱۵ میلیون درجه‌‌ی سانتی‌‌گراد، روند همجوشی هسته‌‌ی اتم هیدروژن و تشکیل هلیوم آغاز می‌‌شود.

برای شبیه‌‌سازی چنین واکنش قدرتمندی روی زمین، دانشمندان باید اتم‌‌های هیدروژن را به دمایی بالاتر از ۱۰۰ میلیون درجه‌‌ سانتی‌‌گراد برسانند. در چنین دمایی، سوخت هیدروژنی تبدیل به پلاسما می‌‌شود. این پلاسمای داغ باید در فضایی محدود متمرکز شود. یکی از راه کارهای پیشنهادی برای رسیدن به این هدف، طراحی دستگاهی دونات‌‌شکل با نام توکامک است که در آن از میدان‌‌های مغناطیسی قدرتمندی برای پایدارسازی پلاسما و آغاز فرایند همجوشی هسته ای بهره گرفته می‌‌شود.

با این حال، یکی از چالش‌‌های پیش‌‌رو، امکان بروز انفجار در پلاسما و واردآمدن خسارت به بدنه‌‌ی راکتور خواهد بود. درصورت غلبه بر همه‌‌ی این چالش‌‌ها و آغاز فرایند همجوشی پایدار، هنوز هم میزان انرژی مصرفی برای ایجاد واکنش بیش‌‌تر از میزان انرژی خروجی سیستم خواهد بود.

جیمز هریسون، فیزیکدان ارشد همجوشی هسته‌‌ای از بنیاد انرژی اتمی بریتانیا (UKAEA) در مصاحبه با Newsweek می‌‌گوید که راکتور HL- 2M Tokamak چین به‌‌خاطر داشتن انعطاف در میدان مغناطیسی، با سایر انواع راکتورهای موجود متفاوت است. دانشمندان می‌‌توانند به‌‌گونه‌‌ای دستگاه را تنظیم کنند که از آسیب به بدنه‌‌ی داخلی راکتور در دماهای بالا جلوگیری شود.

هریسون می‌‌گوید که احتمالا اولین گام در راه‌‌اندازی HL-2M این خواهد بود که بخش‌‌های مختلف دستگاه به‌‌صورت جداگانه مورد آزمایش قرار بگیرند. سپس انتظار می‌‌رود دانشمندان چینی پیش از آغاز آزمایش‌‌ها، نسبت‌‌به تست سیستم‌‌های یکپارچه اقدام کنند.

 HL-2M می‌‌تواند داده‌‌های باارزشی را درمورد سازگاری پلاسماهای سطح بالای همجوشی و روش‌‌های کنترل مؤثرتر حرارت و ذرات خروجی هسته‌‌ی راکتور فراهم کند. این یکی از بزرگ‌‌ترین چالش‌های پیش‌‌رو در ساخت یک راکتور همجوشی تجاری خواهد بود و نتایج حاصل از HL-2M به‌‌عنوان بخشی از جامعه‌‌ی بین‌‌المللی تحقیقات همجوشی در طراحی سایر راکتورها مفید واقع خواهد شد.

معرفی سیستم های تهویه مطبوع در بیمارستان ها

هدف از تهویه مطبوع در بیمارستان

هدف از تهويه در بیمارستان، به دست آوردن هوای سالم برای تنفس، کاهش غلظت مواد آلاینده تولید شده در داخل بیمارستان و خروج آلاینده‌ها از بیمارستان است. با افزايش تعويض هوا به ميزان دو برابر، غلظت ذرات هوابرد در هوا نيز به نصف كاهش می‌يابد. بهبود تهويه در مراكز بهداشتی و درمانی در پيشگيری از انتقال عفونت‌های هوابرد بسیار ضروری می باشد.

سالانه ۲ الی ۴ میلیون مورد عفونت بیمارستانی در جهان اتفاق می افتد که منجر به ۲۰ تا ۸۰ هزار مرگ می گردد . هزینه عفونت های بیمارستانی در ایالات متحده آمریکا سالانه ۴ تا ۵ میلیارد دلار گزارش شده است. همچنین تخمین زده شده است که ۱۰ درصد ار عفونت های بیمارستانی هوابرد بوده و همچنین ۱۶ درصد از عفونت های بخش مراقبت های ویژه در نتیجه انتقال پاتوژن های هوابرد می باشد.

اجزاء اصلی تهویه بیمارستانی

• میزان تهویه در بیمارستان

مقدار و کیفیت هوای بیرون که به داخل بیمارستان وارد می‌شود.

• جهت جریان هوا در بیمارستان

جهت کلی جریان هوا در بیمارستان‌ باید از بخش‌های تمیز به سمت بخش‌های آلوده باشد.

• انتشار هوا در بیمارستان

هوای بیرون باید به طریق موثر وارد هر بخش از بیمارستان شده و آلاینده‌های تولید شده در هر بخش‌ به نحو موثری خارج شوند.

چهار فاکتور اصلی که بر غلظت ذرات اطراف شخص بیمار در اتاق تاثیر می گذارد عبارتند از

• با افزایش میزان تولید ذرات در اتاق غلظت ذرات نیز افزایش می یابد.

• نسبت تأمین هوا از بیرون و مقدار هوای خروجی به اندازه اتاق مرتبط است.

• سطح فیلتراسیون هوای تأمین شده که بر توانایی سیستم تهویه در رقیق سازی غلظت ذرات هوای اتاق تاثیر می گذارد.

• تلاطم و حرکات هوا در اتاق می تواند ذرات را انتقال دهد تا آن جایی که توزیع هوا بر غلظت در هر اتاق تاثیر می گذارد.

جهت کنترل و جلوگیری از گسترش آلودگی و بیماری های ناشی از انتقال هوا، روش های زیر پیشنهاد می گردد

• تهویه عمومی

• تمیز کردن هوا ( فیلتراسیون اولیه و ثانویه )

• تهویه با تخلیه موضعی ( کنترل منبع )

تهویه بیمارستانی چیست ؟

منظور از تهویه فراهم نمودن هوای سالم و بهداشتی در داخل اتاق و بخش می باشد و هدف تهویه رقیق کردن آلودگی در داخل ساختمان با هوای تمیز و فراهم نمودن میزانی از جریان هوا برای تغییر شرایط هوا در اتاق می باشد.

سه روش اصلی برای تهویه بیمارستان به کار گرفته می شود که عبارتند از

• تهویه طبیعی

نیروهای طبیعی مانند باد و نیروی شناوری حرارتی به علت اختلاف چگالی هوای داخل و بیرون، ‌هوای بیرون را از طریق پنجره‌ها، درب‌ها، نورگیرها و هواکش‌ها به داخل ساختمان و همچنین هوای داخل را به خارج ساختمان بیمارستان هدایت می‌نمایند. میزان استفاده از تهویه طبیعی در بیمارستان به آب و هوا، نقشه ساختمان و رفتار اشخاص ساکن در بیمارستان بستگی دارد.‌

بيشترين تهويه طبيعی هنگامی كه پنجره‌ها در دو طرف اتاق باز باشند فراهم می‌شود. مشكل اصلی تهویه طبیعی بستن پنجره‌ها در زمان شب و هوای سرد توسط همراهان بيمار است. استفاده از انواع فن‌های اختلاط از جمله سقفی يا اگزوز فن‌های تعبيه شده در پنجره‌ها فقط در زمان تامين ميزان كافی هوای بيرون مجاز می باشد چون در غير اين صورت باعث انتشار بيشتر آلاينده‌های هوا در اتاق بيمار می‌شوند.

• تهویه مکانیکی

تهویه مکانیکی معمولاً از طریق فن‌ها ایجاد می‌شود. فن‌ها می‌توانند به طور مستقیم در پنجره‌ها یا دیوارها، یا در کانال هوا برای تامین هوا یا خروج هوا از اتاق نصب شوند. تهويه مكانیکی می‌تواند به طور كامل كنترل شده و با سيستم‌های تهويه مطبوع و فيلتراسيون ترکیب شود‌. نوع سيستم تهویه مکانیکی مورد استفاده بستگی به آب و هوا دارد.

در آب و هوای گرم و مرطوب نفوذ هوا باید به حداقل برسد و همچنین تقطیر را نیز باید کاهش دهیم، در این نوع آب و هوا از سیستم تهویه مکانیکی فشار مثبت معمولاً استفاده می‌شود. در مقابل در اقلیم‌های سرد برای کاهش تقطیر باید خروج هوا از ساختمان به حداقل برسد. در این نوع اقلیم باید تهویه با فشار منفی استفاده شود. برای اتاق‌های محل تولید آلاینده مانند حمام، توالت و آشپزخانه اغلب از تهویه با فشار منفی استفاده می‌شود.

• تهویه ترکیبی

در تهویه ترکیبی (مرکب) جهت تامین میزان جریان هوای مورد نیاز از تهويه طبیعی همراه با تهويه مكانیکی‌ استفاده می‌شود.‌ در زمانی که تهویه طبیعی به تنهایی مناسب نباشد، می‌توان از هواکش‌هایی با قدرت مناسب برای افزایش میزان تهویه در اتاق‌ها استفاده شود. اين فن‌ها باید به گونه‌ای نصب شوند که هوای اتاق به طور مستقیم از طریق دیوار یا سقف به محیط بیرون تخلیه شوند. تعداد و اندازه این هواکش‌ها به میزان تهویه مکان مورد نظر بستگی دارد و باید قبل از استفاده از قدرت آن ها اطمينان حاصل شود.

استفاده از هواکش‌ها در تهويه ترکیبی مشکلاتی مانند محل نصب مخصوصا برای هواکش‌های بزرگ‌، صدا برای هواکش‌هایی با قدرت بالا، کاهش یا افزایش دما در اتاق، نیاز به منبع برق دایمی به وجود می آورند.

تفاوت تهویه در مراکز بهداشتی و درمانی و سایر ساختمان ها

• نیاز به محدود کردن حرکت هوا در داخل و بین بخش های مختلف.
• مقررات ویژه برای تهویه و فیلتراسیون به منظور کاهش آلودگی به شکل بو، میکرو ارگانیسم، ویروس های هوابرد، مواد شیمیایی خطرناک و مواد رادیواکتیو می باشد.
• نیاز به رطوبت و دمای متفاوت برای بخش های مختلف و کنترل صحیح شرایط محیطی.
• پیچیدگی طراحی برای به حداقل رساندن خطر انتقال پاتوژن های هوابرد و نگهداری یک محیط سالم برای بیماران و کارکنان.

سیستم‌های مختلف تهویه مطبوع‌

• تهویه مطبوع منطقه‌‌ای

بهترین نوع تهویه مطبوع آن است که به تواند دما و رطوبت هر محل را به طور مستقل کنترل و تنظیم نماید. در بیمارستان‌ها که هر بخش آن با توجه به بیماران بستری، نوع بیماری، اتاق عمل و اتاق ایزوله، شرایط هوایی مخصوصی را لازم دارد و نمی‌توان از یک مرکز عمل تهویه را انجام داد باید از تهویه مطبوع منطقه‌ای استفاده نمود. به طور کلی تهویه مطبوع منطقه‌ای دارای ۲ نوع سیستم است.

• • سيستم فن كويل با توزيع هوای تازه مركزی

سيستم پيشنهادی جهت سرمايش و گرمایش در اتاق‌های بستری، درمانگاه، اتاق پزشكان، اتاق پرستاران و اتاق‌های اداری بیمارستان استفاده از سيستم فن كويل با توزيع هوای تازه مركزی است. در اين سيستم بار سرمايی و گرمايی توسط فن كويل جبران می‌شود و هوای مورد نياز برای هر فضا توسط یک دستگاه هواساز مركزی تهيه و توسط شبكه كانال كشی به داخل اتاق‌ها توزيع می‌شود.

به عبارت ديگر چون هوای تازه توسط هواساز جداگانه تامين می‌شود در نتيجه می‌توان اين هوا را از لحاظ دما، رطوبت و تميزی كاملاً كنترل كرد. معمولاً هوای تازه را از روی فيلترهای هپا عبور می دهند و به شرايط هوای داخل اتاق می‌رسانند.

بزرگترين مزیت اين سيستم، كنترل موضعی دمای اتاق توسط ترموستات است. ترموستات می تواند به فن کویل فرمان روشن و خاموش شدن را بدهد و همچنين ميزان هوای تازه كه ايجاد فشار مثبت می‌كند را كنترل کند.

در این سیستم بايد برای هر اتاق از فن كويل سقفی كه در بالای درب ورودی نصب می‌شود استفاده کرد. مزيت استفاده از فن كويل سقفی اين است که فضای داخل اتاق را اشغال نمی‌كند. استفاده از این سیستم در طبقاتی كه عايق حرارت كف نداشته باشند خیلی مناسب نيست.

• • سيستم هوا رسان چند منطقه‌ای

سيستم پيشنهادی جهت سرمايش و گرمايش اتاق‌های عمل و احیاء، اتاق‌های زايمان و جراحي در بیمارستان استفاده از هوا رسان چند منطقه‌ای است. اصولاً استفاده از هوا رسان‌های چند منطقه‌ای برای فضاهايی در بیمارستان پيشنهاد می شود كه دما و رطوبت نسبی فضاهای مجاور یکسان نباشد به عبارت ديگر بخواهيم دما و درصد حذف رطوبت نسبی هر اتاق به طور جداگانه قابل كنترل و تنظيم باشد.

با توجه به اين كه اتاق‌های عمل باید با صد در صد هوای تازه كار كنند هواسازهای اتاق عمل باید دارای دمپر هوای برگشت نباشند و فقط دارای یک ورودی جهت هوای تازه باشند. معمولاً در هواسازهای چند منطقه‌ای دو كويل سرد و گرم به طور موازی استفاده می شود.

طرز عمل هواساز چند منطقه‌ای در بیمارستان بدين صورت است كه به طور مثال در تابستان هوای بيرون وارد هواساز می شود و اين هوا از دو مسير مجزا یکی از روی كويل سرد عبور كرده و سرد می‌شود و مسير دوم از روی كويل گرم كه معمولاً در تابستان‌ها خاموش است عبور كرده و بدون تغيير به انتهای هواساز می‌‌رسند، در انتها محل خروج اين دو هوا توسط دو دمپر مجزا یکی برای هوای سرد و ديگری برای هوای گرم مخلوط می شود و توسط یک شبكه كانال كشی مجزا و جداگانه به طرف فضای مورد نظر هدايت می‌شود.

كنترل دمای داخل اتاق توسط ترموستات انجام می‌شود و در صورت نياز به كنترل دما در داخل فضا ترموستات به دمپرهای مربوطه فرمان می‌دهد كه به چه نسبت باز و بسته شوند تا دمای اتاق تنظيم شود. برای گرمايش و سرمايش فضاهایی مانند آمفی تئاتر و كتابخانه و سالن‌های غذاخوری بيمارستان نيز می‌توان از هوا ساز  یک منطقه‌ای كه دارای دمپر هوای برگشت نيز باشد استفاده نمود.

• تهویه با واحدهای محلی

  • فن کویل

در این سیستم سیال گرم و سرد به وسیله شبکه لوله کشی، حرارت و سرمای لازم را از مرکز به دستگاهی به نام واحد تهویه محلی می‌رساند این واحد از کویل حرارتی یا برودتی و ونتیلاتور در داخل یک جعبه تشکیل شده که هوای تازه و یا قسمتی از هوای برگشتی اتاق را گرفته از فیلتر گذرانده و پس از عبور از کویل حرارتی‌ یا برودتی وارد اتاق می‌نماید. معمولاً این واحدها با شیرهای حرارتی خودکار با سرعت‌های مختلف ونتیلاتور تنظیم می شوند. معمولا این واحدها را در زیر پنجره قرار می‌دهند که به توان از هوای تازه خارج هم استفاده نمود.

نکته قابل توجه این است كه در فن كویل امکان کنترل رطوبت نسبی هوا نیست. موارد مصرف این سیستم بیشتر برای ساختمان‌هایی است که هوای هر یک از اتاق‌ها و محل‌ها را بخواهند به طور مستقل کنترل یا متوقف نمایند. مانند بخش اداری بیمارستان که با توقف دستگاه‌ها در مواقع خارج از ساعت اداری بار کلی سیستم پایین آورده می شود و بنابراین در هزینه ها صرفه جویی می شود. همچنین در ساختمان‌های قدیمی نظیر بیمارستان‌هایی که در سال‌های گذشته ساخته شده اند و یا ساختمان‌هایی که امکان نصب کانال‌های قطور در آن ها نیست از این سیستم استفاده می‌شود.

• • کولر

در ساختمان‌هایی که قبلاً سیستم تهویه مطبوع پیش بینی نشده است و یا اتاق‌ها و مکان‌هایی که لازم باشد‌ خنک شوند از کولر استفاده می کنند. در این سیستم امکان تجدید و تعویض هوا و استفاده از هوای برگشتی اتاق وجود دارد. معایب آن صدا و عدم کنترل رطوبت است. رطوبت باعث تشدید رشد عوامل قارچی می شود.

• • هود

یکی از موثرترین راه‌های کاهش انتشار آلاینده‌ها به خصوص در آزمایشگاه بیمارستان استفاده از هود می باشد.

یک سیستم جمع آوری آلاینده شامل پنج جزء اصلی است.

• • • هود مکشی: جهت به دام انداختن ذرات خروجی از منبع

    • شبکه کانالی: جهت انتقال ذرات به دام افتاده

    • جمع آوری کننده: جهت حذف ذرات از هوا

    • فن و موتور: جهت تامین حجم مکش و انرژی مورد نیاز

پارامترهای موثر بر کارایی تهوبه مطبوع

• دما

درجه حرارت بالاتر از ۲۴ درجه سانتیگراد در بخش‌هایی که به دمای بالاتری جهت راحتی و آسایش بیماران نیاز دارند باید تامین شود. برای اکثر بخش‌های بیمارستان باید دمای بین ۲۱ الی ۲۴ درجه سانتیگراد فراهم شود. البته با توجه به شرایط، مثلاً در بعضی از موارد مانند اتاق عمل ممکن است نیاز به دمای کمتری داشته باشد.

• رطوبت

برای بیشتر بخش‌های مراکز بهداشتی و درمانی برای آسایش و راحتی رطوبت نسبی ۳۰ الی ۶۰ درصد پیشنهاد می‌شود. رطوبت نسبی بالاتر از ۶۰ درصد علاوه بر ایجاد عدم آسایش‌‌ ممکن است باعث افزایش رشد قارچ‌ها در بیمارستان شود. استفاده از آب برای شستشوی سطوح از طريق ایجاد اسپری باعث افزایش رطوبت هوای عبوری از فیلتر می شود. استفاده از رطوبت سازهای مخزنی در بیمارستان و مراکز بهداشتی درمانی مجاز نمی باشد.

• تعویض هوا

موثرترین روش برای کنترل آلاینده‌های هوا، ‌میکرو ارگانیسم‌ها، گرد و غبار، مواد شیمیایی و دود‌ در منبع تهیه هوای تمیز است. روش موثر دیگر برای کنترل آلودگی هوای داخل تهویه می باشد. میزان تهویه برای مراکز بهداشتی درمانی توسط تعداد تعویض هوای اتاق بیان می شود.

• ‌فشار

فشارهای مثبت و منفی اشاره به اختلاف فشار بین ۲ فضای مجاور دارد (به عنوان مثال اتاق و راهرو). اتاق‌های ایزوله تنفسی در بیمارستان باید دارای فشار منفی باشند تا میکرو ارگانیسم‌های از هوای اتاق وارد راهرو نشوند. اتاق‌های ایزوله محیطی در بیمارستان باید دارای فشار مثبت باشند تا از ورود پاتوژن‌های ناشی از انتقال هوا در فضاهای مجاور یا راهروها به داخل اتاق و آلوده شدن فضای اتاق برای بیماران بستری شده در این اتاق‌ها جلوگیری نماید‌. استفاده از درب‌های ورودی که به وسیله اهرم بازو به صورت خودکار باز و بسته می‌شوند در هر دو نوع اتاق فشار مثبت و منفی الزامی است.

سیستم تهویه مطبوع در مکان های صنعتی

شاید تا به حال فکر می کردید که دستگاه تصفیه هوا تکنولوژی جدیدی می باشد ولی این تفکر اشتباه می باشد، تاریخچه دستگاه تصفیه هوا به حدود ۲۰۰ سال پیش بر می گردد. با شروع انقلاب صنعتی و گسترش مشکلات تنفسی مبنی بر آلودگی صنعتی و پس از آن وقوع جنگ جهانی دوم، مهندسین بر آن شدند تا با اختراع فناوری هایی خاص، روش هایی برای تصفیه هوا ایجاد کنند.

سیستم تهویه هوا صنایع، کارخانه و سوله های صنعتی

در اغلب سوله ها و ساختمان های صنعتی برای فرآیندهای ساخت و نیز حفظ شرایط محیطی مناسب مقادیر زیادی انرژی مصرف می شود. با استفاده از عایق های حرارتی، سیستم مناسب تهویه، انرژی خورشیدی و بازیافت حرارت و برودت می توان در مصرف انرژی صرفه جویی کرد. علاوه بر تامین نیازهای اساسی تولید و نگهداری مواد و محصولات، شرایط محیطی باید برای کارکنان مضر نباشد، خستگی آن ها را به حداقل رسانده و آسایش آنان را تامین کند.

ویژگی سیستم های تهویه مطبوع کارخانجات و سوله های صنعتی

• این سیستم باید بتواند مقدار رطوبت و درجه حرارت را کنترل کند و یا برای جلوگیری از اعمال تنش های حرارتی بر محصولات و افراد، از سرمایش موضعی استفاده کند.
• صدای تولید شده توسط آن ها کم باشد.
• دود و بخارهای موجود در هوا را تصفیه و کنترل نماید.

ممکن است در یک فرآیند لازم باشد یک یا چند عامل کنترل شود. برخی از این عوامل عبارتند از 

• کنترل و بازیافت رطوبت
• نرخ واکنش های شیمیایی
• نرخ واکنش های بیو شیمیایی
• نرخ تبلور
• دقت و یکنواختی محصول
• خوردگی ، سایش ، زنگ زدن
• مقدار الکتریسیته ساکن
• پاکیزگی هوا
• شکل پذیری محصول

در ادامه به طور مختصر درباره برخی از این ویژگی های سیستم تهویه مطبوع صنعتی صحبت می کنیم.

• دقت و یکنواختی محصول تولید شده

پاکیزگی و درجه حرارت هوا بر کیفیت تولیدات کارخانه های ساخت ابزارهای دقیق و لنزها بسیار موثر است. اگر خطای مجاز ساخت ۰٫۰۰۰۲ اینچ باشد، کنترل دقیق درجه حرارت مانع انبساط و انقباض مواد خواهد شد. چون در این کارخانجات ثابت بودن درجه حرارت مهم تر از مقدار آن است، معمولا شرایط محیط را بر مبنای آسایش کارکنان و جلوگیری از ایجاد لایه رطوبت بر روی سطوح انتخاب می کنند. در برخی موارد لازم است از فیلترهای هوا با بازده زیاد استفاده شود.

• خوردگی، سایش، زنگ زدگی

معمولا در سوله ها و کارخانجات سازنده کالاهای فلزی درجه حرارت و رطوبت نسبی محیط را کم می کنند تا دست ها عرق نکند و کالای ساخته شده از بجاماندن اثر انگشت، کدر شدن و یا خش افتادن در امان بماند. نمک و اسید موجود در عرق بدن می تواند ظرف چند ساعت باعث زنگ زدن و خوردگی شود. در کارخانجاتی که محصولات آن ها دارای سطوح صاف و صیقلی هستند باید از فیلترهایی با بازده متوسط یا زیاد استفاده شود تا از سایش سطح جلوگیری گردد.

• الکتریسیته ساکن

در فرآیندهای تولید مواد سبک مانند نخ های پارچه و کاغذ و یا در هنگامی که محیط یا مواد موجود در آن قابلیت انفجار را دارا می باشند برای کاهش الکتریسیته ساکن می توان رطوبت محیط را افزایش داد. وقتی رطوبت نسبی هوا به بیش از 35 درصد برسد، مقدار الکتریسیته ساکن در حداقل مقدار ممکن خواهد بود. در برخی موارد برای این که رطوبت مورد نیاز ماشین آلات تامین شود، ناگزیریم رطوبت نسبی محیط را تا ۶۵ درصد افزایش دهیم. به این نکته توجه کنیم چون توان مصرفی ماشین آلات به حرارت تبدیل می شود، درجه حرارت ماشین آلات بیشتر از هوای محیط خواهد بود.

• نیازهای کارکنان

اداره ملی بهداشت و ایمنی شغلی دستورالعمل هایی مانند کنترل درجه حرارت و کنترل مواد آلاینده را برای کنترل محیط کاری ارائه کرده است و بر همین اساس کارخانجات مجبور به رعایت این استانداردها هستند.

ملاحظات طراحی سیستم تهویه مطبوع صنایع، کارخانه و سوله صنعتی

برای انتخاب تجهیزات تهویه مطبوع سوله صنعتی باید شرایط محیطی لازم برای تامین آسایش کارکنان و حفاظت از محصولات شناخته شود. مشورت با مالک واحد صنعتی می تواند در انتخاب معیارهای طراحی از قبیل درجه حرارت، رطوبت، دسترسی به انرژی و امکان بازیافت آن، پاکیزگی هوا، مشخصات هوای تخلیه شده از فرآیند، موقعیت و اندازه تجهیزات تولید کننده حرارت، مقدار روشنایی، ضرایب بار، دوره تناوب بارگیری محصولات و مواد و سطح صدا بسیار مفید باشد.

در فرایند تولید در جایی که لازم است هوا تمیز باشد فرآیندهایی که موجب آلودگی محیط می شوند را باید جدا کرد. آلاینده هایی مانند بخار حاصل از اتو کردن و گازهای ناشی از جوشکاری که به سختی قابل کنترل هستند می توانند به قسمت مونتاژ، تمیز کردن و رنگ آمیزی فلزات وارد شوند و مشکلات جدی را ایجاد کنند.

انتخاب سیستم و تجهیزات تهویه مطبوع صنایع، کارخانه و سوله صنعتی

• منابع تولیدگرمایش و سرمایش
• وسایل تهویه و هواساز
• فیلترهای هوا و سیستم توزیع هوا

سیستم های گرمایش سوله صنعتی

• گرمایش از کف

اغلب در کارخانه و ساختمان های صنعتی و به ویژه در ساختمان هایی که ارتفاع سقف آن ها زیاد است، گاراژها و قسمت های مونتاژ که در آن کارگران نزدیک به کف کار می کنند و یا بار هوای تازه آن ها زیاد می باشد، کنترل درجه حرارت محیط مشکل است و استفاده از سیستم گرمایش از کف بسیار مطلوب خواهد بود.

با گرم کردن کف ساختمان تا بیست درجه سانتیگراد توسط سیستم های لوله کشی درون کف، کابل های مقاومتی الکتریکی و یا کانال های هوای گرم می توان از گرمایش کف به عنوان یک سیستم کمکی برای سیستم اصلی گرمایش استفاده کرد. اجزا سیستم گرمایش از کف را می توان در عمق 15 تا 45 سانتیمتر از کف دفن کرد. بدین ترتیب در زمان های غیر از اوج بار مقداری حرارت توسط مصالح ساختمانی روی اجزا گرم کننده جذب و ذخیره خواهد شد تا در هنگام اوج بار به مصرف برسد.

• یونیت هیتر

برای گرمایش موضعی و یا برای گرمایش کلی فضای ساختمان می توان از یونیت هیتر های گازسوز، گازوییل سوز، برقی و یا یونیت هیترهای مجهز به کویل آب گرم یا بخار استفاده کرد. یونیت هیتر ها باید به گونه ای نصب شوند که هوای خروجی از آن ها در هنگام رسیدن به کف ساختمان به موازات دیوارهای خارجی باشد.

در مواردی که بخارهای خورنده وجود دارد نباید از گرمکن های گازسوز یا گازوئیل سوز استفاده کرد. عملکرد مناسب یونیت هیترها در گروی تمیز کردن و تعمیر منظم آن ها است. فن های ملخی معمولا نیاز به تعمیرات کمتری نسبت به فن های گریز از مرکز دارند. اگر لازم  است گرما بین چند ناحیه توزیع شود، باید از دمنده ها و فن های گریز از مرکز استفاده شود. در یونیت هیترهای گازی یا گازوئیل سوز باید تخلیه مناسبی برای محصولات احتراق پیش بینی گردد.

• گرمکن های کانالی

گرمکن های کانالی شامل گرمکن های بزرگ با شعله مستقیم یا شعله غیر مستقیم، گرمکن های درها و واحدهای گرمایش و هوادهی هستند. این گرمکن ها معمولا دارای فن های گریز از مرکز هستند. تغییر مقررات و پیشرفت در ساخت مشعل ها موجب شده است که کاربرد گرمکن های گازسوز با شعله مستقیم برای گرمایش هوای جایگزین با استقبال زیادی رو به رو شود.

• گرمایش درها

یونیت هیتر و گرمکن ها معمولا هوای تازه ورودی به ساختمان را در محل درها گرم می کنند. این گرمکن ها می توانند دارای دریچه های جهت دار باشند، توسط این دریچه ها می توان کوران ناشی از ورود هوای بیرون را جبران کرد.

یونیت هیترها می توانند هوای ورودی از درهای کوچک را در فاصله زمانی کوتاهی گرم کنند. این دستگاه ها با مخلوط کردن هوای تازه و هوای درون ساختمان، هوای تازه را تا حدودی گرم می کنند و پس از بسته شدن درها، درجه حرارت محیط را به سرعت به حد مطلوب می رسانند.

نازل های موجود در گرمکن ها اغلب هوای گرم را از سمت بالا به سمت پایین می رانند. در صورتی که درب بزرگی باز باشد بهتر است هوا از درون یک کانال که در زیر درب وجود دارد تغذیه گردد.

• گرمکن با اشعه مادون قرمز ( گرمایش تابشی )

در گرمکن ها با اشعه مادون قرمز ( گرمایش تابشی گازسوز، گازوییل سوز یا الکتریکی ) انرژی حرارتی بدون این که هوا را گرم کند به طور مستقیم برای گرم کردن افراد، کف ساختمان، ماشین آلات و سایر اثاثیه درون ساختمان استفاده می شود. گرمکن های تابشی با توجه به نزدیکی طول موج آن ها به نور مرئی به دو گروه تقسیم می شوند، گروه اول گرمکن های تابشی با طول موج نزدیک به اشعه مادون قرمز و گروه دوم گرمکن های تابشی با طول موج دور از اشعه مادون قرمز.

گرمکن های تابشی در موارد زیر به کار می رود

• • سوله هایی که ارتفاع آن ها زیاد است.
  • قسمت های خارجی و نیمه باز سوله صنعتی که در آن ها افراد می توانند بدون این که احساس عدم آسایش کنند به طور مستقیم گرم شوند و اشیا نیز باید گرم شوند تا از تقطیر رطوبت بر روی سطوح آن ها جلوگیری شود.
  • سکوهای بارگیری که با نصب صحیح و مناسب گرمکن هایی با طول موج نزدیک به اشعه مادون قرمز می توان یخ و برف را تحت کنترل درآورد.

سیستم های سرمایش سوله های صنعتی

• تجهیزات برودتی، تبخیری

در کارخانجات، به ویژه در صنایع سنگین که استفاده از سرمایش مکانیکی اقتصادی نیست، با استفاده از سیستم های سرمایش تبخیری می توان شرایط کاری نسبتا خوبی را به وجود آورد. اگر کارگران کار فیزیکی سنگینی را انجام نمی دهند می توان از سرمایش موضعی استفاده کرد. سرمایش موضعی از طریق سرمایش تبخیری، تغذیه هوای تازه و یا تغذیه هوای سرد شده در تجهیزات سرمایش مکانیکی تامین می گردد. برای به حداقل رساندن احساس عدم آسایش در تابستان می توان در برخی از قسمت ها که فرآیندهای تبخیری انجام می شوند، مقدار زیادی هوای تازه تغذیه کرد.

• سیستم های سرمایش مکانیکی

منابع تامین کننده سرمایش مکانیکی در موتورخانه مرکزی نصب می شوند. از سیستم های یک پارچه سرمایشی که در نزدیکی هواساز ها نصب و یا با آن ها ترکیب می شود نیز می توان استفاده کرد. در تجهیزات مکانیکی مرکزی برای سرد کردن آب از چیلرهای جذبی، سانتریفیوژ یا ضربه ای استفاده می شود.

حرارت خروجی از کندانسور می تواند به بخش هایی از ساختمان که نیاز به گرم کردن یا گرم کردن مجدد دارند منتقل شود، بنابراین در این صورت چیلر مانند یک پمپ حرارتی عمل بازیافت حرارتی را انجام خواهد داد. سیستم های بازیافت حرارتی به ویژه در ساختمان هایی که به طور همزمان قسمت های خارجی نیاز به گرمایش و قسمت های میانی نیاز به سرمایش دارند مناسب می باشد.

ابزارک سیستم تهویه مطبوع در صنعت تصویر